نویسنده: ظهور

خبرگزاری فارس ـ گروه مسجد و هیأت ـ امیرحسین کسائی: حجت‌الاسلام سیدمحمدباقر علوی تهرانی متولد سال ۱۳۴۷ است. وی فرزند مرحوم آیت الله سیدمحمدرضا علوی تهرانی از علمای مطرح تهران است که با حضور در مسجد حضرت امیر (ع) و تأسیس مکتب حضرت امیر (ع)، منشأ خیرات بسیاری شد. بعد از رحلت ایشان در سال ۱۳۷۵ هجری شمسی، فرزندش محمدباقر به توصیه علما و مراجع عظام تقلید از قم راهی تهران می‌شود و امامت جماعت مسجد حضرت امیر (ع) را عهده‌دار می‌شود. وی در این مسجد به اجرای برنامه‌های متفاوتی می‌پردازد که یکی از آن‌ها تأسیس بنیاد فارِس‌المؤمنین (ع) است که در این قالب در بخش‌های مختلفی به خدمت‌رسانی به مردم مشغول می‌شود. حجت‌الاسلام علوی تهرانی همچنین از سخنرانان معروف تهران است که مجالس سخنرانی وی با استقبال پرشور مردم مواجه است. ساعاتی را مهمان ایشان در دفترش در حسینیه آیت‌الله علوی تهرانی بودیم و در گفت‌وگویی به موضوعات مختلفی اعم از وظایف امام جماعت طراز اسلام، نحوه جذب مردم به مساجد، چگونگی جذاب‌تر شدن منبر و … پرداخته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

معنویتی که به معنای التزام به واجبات است، کاهش نیافته است

امروز به دلیل تغییرات ایجاد شده در دنیا و سبک زندگی‌ انسان‌ها، افراد مجبور به دو شیفت کار کردن و یا کار توامان زن و مرد هستند، شاهدیم مردم در این همه گرفتاری‌های اجتناب‌ناپذیر روزمره، مساجد را خالی گذاشتند و صرفاً این مکان مقدس به جایگاهی برای سالمندان و بازنشستگان تبدیل شده است و کمتر شاهد حضور مستمر جوانان هستیم، این امر نشانه‌ای از کاهش معنویت در جامعه است؟

آنچه در زندگی انسان مورد اهمیت است که جهت زندگی او را مشخص می‌کند، تفکر انسان است. تعالیم دینی، دائماً جهت زندگی را به سمت خدا، آخرت و خوبی‌ها قرار می‌دهد و این همان معنویت است. یکی از محافلی که این معنویت را رقم می‌زند، مسجد است. بنابراین در مسیر معنویت، اول باید به تفکر انسان که جهت زندگی را مشخص می‌کند و سپس به محفل به‌دست آمدن آن که مسجد است، توجه کرد.

مشغله‌های امروز زندگی انسان برمبنای همان تفکر شکل می‌گیرد. اگر در تفکر انسان معنویت جایی داشته باشد، برای حضور در مسجد و کسب آن، برنامه‌ریزی می‌کند اما اگر جایی نداشته باشد، برنامه‌ریزی هم ندارد. دستاورد مسجد برای افراد باید مورد توجه باشد یعنی صرفاً نباید مسجد محلی برای نماز خواندن باشد بلکه باید بهره‌ای فراتر داشته باشد که در این صورت رجوع افراد نیز بیشتر خواهد شد.

برای افزایش معنویت در زندگی مردم و جامعه، ابتدا باید تفکر را تغییر داد. تعالیم رهبران آسمانی نیز برهمین اساس است که می‌فرمایند زندگی روزمره خود را به چند بخش تقسیم کنید و یک بخش از زندگی را به معالم دین و تعالی و پیشرفت خود قرار دهید. همگی این‌ها نیازمند منبع تعلیمی است و انسان باید جایگاهی را پیدا کند تا بتواند از آن استفاده کند.

این بیان دو وجه دارد اول اینکه انسان می‌گوید من آن جایگاه و زمان را اختصاص نمی‌دهم زیرا برایم اهمیتی ندارد یا دوم می‌گوید این زمان را اختصاص می‌دهم اما کجا باید به‌دنبال آن باشم. مساجد در این زمینه باید کمک‌کننده باشند، مسجد اگر در سطح نمازخانه باشد، تنها افرادی که می‌توانند اول وقت بیایند، در آن حاضر می‌شوند و اگر از سایر اصناف بیایند، ممکن است در آن زمان وقت خالی داشته باشند اما حضور آنان، دائمی نیست. مثلا یک دانشجو هم ممکن است، نماز اول وقت خود را در یک مسجد بخواند اما تنها در روزهای شنبه و دوشنبه، زیرا تنها در آن زمان کلاس ندارد. لذا نمی‌توان گفت جامعه ما امروز با معنویت و حضور در مسجد بیگانه است.

معنویتی که به معنای الزام به کمال و پیشرفت است، کمتر در جامعه دیده می‌شود

این بیگانه نبودن افراد با حضور در مسجد، نشانه‌ای از عدم کاهش معنویت است؟

اگر معنویت را صرفاً به نماز خواندن بدانیم باید بگوییم که کاهش نیافته است زیرا اگر واقع‌گرایانه بنگریم، در جامعه طیفی نماز می‌خوانند و طیفی هم نماز نمی‌خوانند. افراد نمازخوان الزاماً نماز را در مسجد نمی‌خوانند لذا نمی‌توان گفت معنویت این افراد کاهش یافته است.

معنویت اگر به معنای آن باشد که فرد تقید به بخشی از احکام دین داشته باشد، از این منظر هم معنویت در جامعه وجود دارد اما اگر معنویت به معنای الزام به کمال و پیشرفت باشد، متأسفانه کمتر در جامعه دیده می‌شود اما الزام به انجام واجبات و ظواهر آن در جامعه وجود دارد.

باز بودن در مساجد برای ارائه طریق در زندگی مردم ارزشمند است

یکی از مواردی که درخصوص جذب مردم به مسجد اشاره داشتید، ارتقای سطح فعالیت‌ها و بهره‌ها از مسجد است، در زمان صدر اسلام شاهد بودیم پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) تمام امور حکومتی، قضایی و اجتماعی خود را در مسجد اجرایی می‌کردند، گسیل چنین اقداماتی به مسجد، برای باز بودن در آن‌ها به روی مردم، امروز هم می‌تواند راهگشا باشد؟

صرف باز بودن در مسجد به روی مردم، ارزش خاصی ندارد، اینکه در مساجد باز باشد اما جزء سه وعده اقامه نماز برنامه دیگری نداشته باشد، چه ارزشی دارد؟ باز بودن در مساجد برای ارائه طریق در زندگی مردم ارزشمند است.

باز بودن در مسجد نیازمند مهیا بودن امکانات است. آیا می‌توان در مسجد را برای مدت زیادی باز نگه داشت؟ زیرا این باز بودن در، هزینه بردار است. درست است که در مسجد کار خدایی و الهی انجام می‌شود اما نیازمند اسباب و شئوناتی است که یکی از آنها خادم است. شاید برخی از مردم گلایه داشته باشند که چرا در مساجد بسته است من از باب امکان آن، در حال بحث هستم. به‌طورمثال برای باز بودن در مسجد تنها نمی‌توان به یک خادم بسنده کرد بلکه نیاز به حضور خادمین متعدد در دو یا سه شیفت زمانی است. بعد برای هر کدام باید حقوقی مدنظر قرار گیرد. مساجد کشور غالباً از لحاظ منبع درآمدی در مضیقه هستند. نباید صرفاً با مشاهده برخی مساجد که برخودار از منابع برگزاری مراسم ختم هستند یا دارای رقبات و موقوفات هستند، نظر داد زیرا همه مساجد مانند آن‌ها نیستند و چنین درآمدی ندارند. نمی‌توان خادم را تنها با رویکرد عاشق به حضرت حق بودن و فی سبیل‌الله بودن اداره کرد زیرا این نگرش در نیت است و باید خدمات او را هم جبران کنیم. زمانی که این درآمد وجود نداشته باشد، نمی‌توان کاری کرد.

ارائه صحیح معارف دین در مساجد موجب حضور مردم است

حال برای بازبودن در مساجد با این شرایط فعلی چه باید کرد؟ اولاً مانند صدر اسلام نمی‌توان تمام امور را در مسجد انجام داد زیرا مملکت دارای دولت و سازمان‌ها و نهادهای زیرمجموعه است که امور در این نهادها در حال انجام است اما برای باز بودن در مساجد، می‌توان به ارائه معارف دین پرداخت تا مردم رجوع کنند. می‌توان گفت امروز در کمتر جایی معارف دین به درستی ارائه می‌شود و اگر مردم جایی را پیدا کنند، رجوع می‌کنند. زمانی در مسجد حضرت امیر (ع) مباحثی پیرامون اصول اعتقادات و مباحث معرفت دینی در سطح تخصصی ارائه می‌کردم که با استقبال مردم مواجه شده بود.

اگر در مسجد بتوانیم در شئون زندگی مردم، ارائه طریق کنیم، مردم مراجعه خواهند کرد در این صورت قطعاً لازم است در مسجد در زمان‌های مورد نظر باز باشد. بخش‌های دیگری از شئون زندگی مردم معنویات، سلوک، اخلاق و تربیت، مشاوره حقوقی و … است که اگر این موارد در مسجد وجود داشته باشد، نیازمند باز بودن در خواهیم بود اما این موارد کمتر وجود دارد.

روزانه حدود ۶ ساعت به گفتگو با مردم می‌پردازم

به صورت عینی و الگویی شما امام جماعتی هستید که زودتر از زمان نماز در مسجد حاضر می‌شوید و ساعاتی را با مردم به گفت‌وگو می‌نشینید و برنامه‌های دیگری نیز در این راستا دارید، با تعریف این اقدامات، به وظایف یک امام جماعت طراز در اسلام، اشاره‌ای داشته باشید؟

من در کنار مسجد مجموعه‌ای عام‌المنفعه را برای مدیریت کار مسجد و پاسخگویی به نیازها به صورت شفاف به نام «بنیاد فارِس المؤمنین (ع)» تاسیس کرده‌ام که در این قالب، در روز زمان‌هایی که بحث‌های علمی نداشته باشم، به حدود ۶ نفر مشاوره در زمینه‌های نظام تربیتی خانواده، مشاوره ازدواج، پاسخ به پرسش‌ها در مبانی دینی و … ارائه می‌کنم و حتی افراد را به موسسات مختلف نیز ارجاع می‌دهم زیرا گاهی افرادی به من مراجعه و موضوعی را مطرح می‌کنند که زمینه تخصصی بنده نیست لذا افراد را به مجموعه‌هایی که می‌شناسم ارجاع می‌دهم.

به گزارش خبرنگار شهری خبرگزاری فارس، روز یکشنبه هفته جاری روسای شوراهای شهر کلانشهرها، شهرداران کلانشهرها، وزیر راه و شهرسازی، معاون وزیر کشور و تعدادی از اساتید دانشگاه ها در حوزه حقوق شهروندی میهمان آیت الله رئیسی بدند.

در این جلسه از سوی حاضران در خصوص ضرورت حفظ حقوقو شهروندی و همچنین راهکارهای مقابله با نقض حقوق شهروندی در شهرها مطالبی گفته شد.

محمد سالاری رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران در واکنش به برگزاری نشست هم‌اندیشی با موضوع احیای حقوق عامه در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ توسط رییس قوه قضاییه در توئیتر خود این موضوع را رویکردی مثبت ارزیابی کرد.

وی نوشت: توجه رئیس قوه قضائیه به مطالبه جامعه در خصوص احیای حقوق عامه در شهر رویکرد مثبتی است، برون‌رفت از مشکلات فعلی بدون پاسداشت حقوق عمومی ممکن نیست.

منتظر اقدامات عملی در این خصوص هستیم.

آلودگی هوا امروزه به عنوان یک معضل جهانی دامنگیر بسیاری از کشورها و به ویژه کلانشهرها شده است و هر ساله میلیونها نفر در جهان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند.

ایران و به ویژه کلانشهرهای آن  نیز از این معضل در امان نبوده و هرساله به ویژه در ایام سرد سال به دلیل بروز پدیده وارونگی هوا در کلانشهرها که حاصل عوامل مختلفی همچون تردد خودروها و احتراق نامناسب آن و استفاده زیاد مردم از خودروهای شخصی و… است، معضل آلودگی هوا سلامت مردم را به خطر می اندازد.

این مشکل امسال زنگ و بوی جدی تری به خود گرفته؛ به طوری که چند روزی است آلودگی شهرهای زیادی از کشور را در برگرفته و سلامت جسمی و روحی مردم را به مخاطره انداخته است.

برای بررسی و واکاوی عوارض سوء آلودگی هوا بر سلامت مردم، میزگرد تخصصی با حضور سه تن از متخصصان حوزه پزشکی شامل عباس شاهسونی، عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، سید علی جواد موسوی، فوق تخصص ریه و مرتضی فلاح پور، فوق تخصص آسم و آلرژی و از اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در این خبرگزاری برگزار شد.

 

فارس: آلودگی هوا به چه معناست؟

سید علی جواد موسوی، فوق تخصص ریه: وقتی غلظت ذراتی که به طور طبیعی در هوا وجود ندارند، به میزان زیادی افزایش پیدا کند اعلام می‌کنیم که آلودگی هوا به وجود آمده است؛ بنابراین مفهوم آلودگی یعنی هوایی که برای سیستم بدنی موجودات از جمله حیوانات، انسان و گیاهان مطلوب نیست.

بخشی از آلودگی‌ها مربوط به هوا و بخشی نیز مربوط به زمین است؛ یعنی زمینی که در آن زندگی می‌کنیم ممکن است آلوده می‌شود و آلودگی خاک  از این طریق وارد ریه‌ها شود؛ همچنین آلودگی ممکن است در آب وجود داشته باشد. تمام این موارد به عنوان آلودگی هوا مطرح می‌شود؛‌آلودگی‌هایی که اثرات آن به مرور روی ریه و سایر سیستم‌های بدن خود را نشان می‌دهند.

باید توجه داشت، بسته به وضعیت هر شهر کشور میزان ذرات آلوده کننده هوا متفاوت است؛ به طور مثال در شهر اصفهان به دلیل وجود کارخانه ذوب آهن شاهد آلودگی متفاوت‌تری نسبت به شهر یزد هستیم. در شهر یزد آلودگی به دلیل خاک و گرد و غبار رخ می‌دهد و در شهر تهران هوای آلوده به دلیل ذرات معلق و دود است. در تمام دنیا با افزایش میزان آلودگی هوا مواجه هستیم و این موضوع تنها منحصر به ایران نیست و تمام کشورها با این پدیده روبرو هستند.

*خطرناک‌ترین ذرات در آلودگی

فارس: خطرناک ترین ذرات معلق هوای آلوده کدام هستند؟

موسوی: آلاینده‌ها به سه نوع تقسیم بندی می‌شوند، ذارت ظریف، ذرات خیلی ظریف و ذرات بسیار بسیار ظریف؛ که هرچه ذرات ظریف‌تر باشند راحتتر وارد منافذ بینی و ریه می‌شوند و برای سلامتی خطرناکتر هستند. اوزون، مونوکسید کربن، دی اکسید کربن، سولفور و سرب از جمله ترکیبات خطرناکی هستند که در هوای آلوده مشاهده می‌شوند؛در برخی از شهرها شاهد وجود سرب در هوای آلوده هستیم که بسیار خطرناک است.

فارس: چرا در فصل سرما شاهد افزایش آلودگی هستیم؟

موسوی: آلودگی هوا در تمام فصول سال وجود دارد؛ به طور مثال در فصل بهار شاهد گرد افشانی گیاهان هستیم که این موضوع نیز اثرات و مضرات زیادی دارد اما در فصل سرما به دلیل سنگینی هوای سرد، آلودگی بیشتری رخ می‌دهد.

همچنین به دلیل سردی هوا شاهد تردد بیش از اندازه خودروها در سطح شهر هستیم که همین موضوع می‌تواند بر آلودگی هوا بیافزاید. سردی هوا حال رسوبی به ذرات معلق می‌دهد و این ذرات بیشتر در سطح زمین مشاهده می‌شود.

*آلودگی هوا الزاماً به معنای دود خودروها نیست

فلاح‌پور: اگر هوا از حالت استاندارد خود خارج شود، هوا آلوده می‌شود؛ کما اینکه برای آب سالم نیز استاندارد وجود دارد که اگر از استاندارد خارج شود، می‌گوییم که آب آلوده شده است. وقتی می‌خواهیم به بررسی عوارض آلودگی هوا بپردازیم باید ببینیم که جنس آلاینده چیست و این ماده به چه میزان بر کدام قسمت‌های بدن اثر منفی می‌گذارد؟ وقتی در مورد آلودگی هوا صحبت می‌شود الزاماً به معنای دود خودروها نیست بلکه از طیفی از استانداردها صحبت می‌کنیم که خارج شدن هر یک از عناصر آلاینده از این طیف می‌تواند اثرات سوئی داشته باشد.

به طور مثال وقتی کارگری در یک سیلو کار می‌کند و در محیط کار کپک وجود دارد، شاهد آلودگی هوا هستیم و فردی که در کارخانه سیمان مشغول به کار است به نوعی دیگر در معرض هوای آلوده قرار دارد.

فارس: آیا آلودگی تنها مختص به هواست؟

فلاح‌پور: در سال ۲۰۱۶ حدود  92 درصد مردم به نسبت‌های مختلف در معرض آلودگی‌های زیست محیطی قرار داشتند؛ در واقع ما در مورد یک مشکل جهانی صحبت می‌کنیم؛ آلودگی‌های آب، هوا و خاک و سایر آلودگی‌ها سالانه جان 9 میلیون انسان را می‌گیرند که هوای آلوده بیشترین سهم را دارد و باید این را در نظر داشته باشیم که با وزش باد و آلودگی خاک منجر به آلودگی هوا می‌شود و هوای آلوده منجر به آلودگی آب می‌شود و این عوامل مانند زنجیره‌ای عمل می‌کنند.

 

به طور کلی نمی‌توان در مورد عوارض هوای آلوده صحبت کرد بلکه تاثیر هر یک از ذرات معلق برای سیستم‌های بدن انسان متفاوت و در سنین مختلف تفاوت وجود دارد؛ برخی از این آلاینده‌ها منجر به بیماری‌های پوستی و برخی دیگر منجر به بیماری‌های ریوی یا آلرژی‌های چشمی می‌شوند. بسیاری از مراجعه کنندگان ما اعلام می‌کنند که در معرض هوای آلوده با سوزش چشم مواجه می‌شوند یا التهاب سینوس دارند.

*آلودگی هوا سلامت زنان باردار و نوزادان را تهدید می‌کند

فارس: آلودگی هوا چه اثری بر سلامت نوزادان دارد؟

فلاح‌پور:  آلودگی هوا اثرات منفی بر ریه نوزادانی می‌گذارد که به تازگی به دنیا آمده‌اند و ریه آن‌ها در حال شکل گرفتن است ؛ همچنین بر ریه افراد سالمند که مکانیسم دفاعی بدنشان ضعیف شده است نیز اثر منفی خواهد داشت. باید به این موضوع نیز توجه داشت که مادران باردار نیز جزو گروه‌های حساس هستند که باید بیشتر از سایرین مراقب سلامت خود باشند. میزان تاثیر آلاینده‌ها بر ارگان‌های مختلف بسته به نوع ماده متفاوت است. در مواقعی عوارض ناشی از آلودگی پس از چندین روز یا چندین هفته بروز خواهد کرد.

*عوارض باران پس از آلودگی!

فارس:عوارض بارش باران پس از آلودگی هوا بر سلامت مردم چیست؟

فلاح‌پور: اجزایی مثل No که به طور طبیعی اثرات سوئی ندارد ممکن است در ترکیب با آب و فرم محلول، اثرات اسیدی پیدا کنند و برای سلامتی بدن خطرناک باشند؛ لذا پس از هوای آلوده و بارش باران توصیه نمی‌شود که زیر باران قرار بگیریم اما نوع ماده موجود در هوا و اثرات آن متفاوت است.

* بارندگی راه حل درمان آلودگی هوا نیست

اساسا راه حل درمان آلودگی هوا بارندگی نیست. آلودگی‌های بیرونی دو منبع دارند؛ منابعی ثابت مثل کارخانه‌ها و متحرک مثل خودروها. کیفیت بنزین و خودرو نقش زیادی در کاهش آلودگی هوا دارد؛ به طور مثال در بارش‌های اسیدی شاهد بیماری‌های آسم هستیم. نمی‌توان گفت بارش باران پس از آلودگی خوب است.

*آلودگی هوا عامل ایجاد سرطان ریه

موسوی: بینی اولین جایی است که تحت تاثیر آلودگی هوا قرار می‌گیرد و فرد با عطسه، سوزش یا خارش بینی مواجه می‌شود؛ قسمت بعدی گلو است که سوزش گلو، گلو درد و خارش گلو مشاهده می‌شود.

قسمت بعدی نای است که ممکن است باعث عفونت شود و در نهایت کیسه‌های هوایی درگیر می‌شوند که علائم آن سرفه، خلط، خس خس سینه و … است که در نهایت می‌تواند منجر به علل نارسایی ریوی و آسم شود؛ یکی از علل بروز سرطان ریه نیز آلودگی هواست.

آلودگی‌های خاکی خود را به صورت عفونت‌های ریوی، ویروسی یا باکتری نشان می‌دهند؛ اگر فردی بیماری از قبل داشته باشد ممکن است فرد دچار نارسایی تنفسی شده و منجر به بستری شدن در بیمارستان یا فوت فرد شود.