برچسب: آسیب های اجتماعی

  • خیّرین برای توانمدسازی ساکنین مناطق حاشیه ای اصفهان، آستین بالا بزنند!

    خیّرین برای توانمدسازی ساکنین مناطق حاشیه ای اصفهان، آستین بالا بزنند!

    به گزارش مجله خبری این هفته؛ «مسعود مهدویان فر» حاشیه نشینی و سکونت در مناطق دورافتاده شهرها را یکی از معضلات مدیریت شهری در اغلب کلانشهرهای کشور برشمرد و افزود: در کشورهای درحال توسعه، جمعیت انبوهی از ساکنین روستاهای کمتر برخوردار، به تمنای یافتن شغلی مناسب و کسب درآمد مکفی برای خانوار، راهی شهرها شده و در مناطق حاشیه ای که فاقد امکانات اولیه برای زندگی است، ساکن می شوند.
    وی «مختل شدن فرآیند تولید محصولات کشاورزی و دامی در روستا» و «اختلال در نظم و امنیت شهرها و توسعه نامتوازن آنها» را دو معضل مهم حاصل از حاشیه نشینی برشمرد و تصریح کرد: در شهر اصفهان مناطق حاشیه ای معدودی طی سالهای مختلف ایجاد شده و توسعه یافته است که تراکم جمعیتی بالا، محیط زیست آلوده و غیربهداشتی، ناهنجاری های اجتماعی و آشفتگی بنیان خانواده به شکل چشم گیری در آن مناطق به چشم می خورد.
    این پژوهشگر و مدرس سیاست گذاری اجتماعی، زاغه نشینی را شاخصی موثر در امور سیاسی، اجتماعی و اقصادی شهرها برشمرد و خاطرنشان کرد: مناطق حاشیه ای گرچه گاه خارج از حوزه استحفاظی شهرداری ها تشکیل می شوند اما مدیریت شهری موظف است برای رفع محرومیت و سامان بخشی به این مناطق، آستین همت بالا بزند چرا که از یک سو، توجه به این قشر آسیب پذیر و رفع محرومیت از آنها بر ذمه مسئولین و متولیان نظام اسلامی است و از سوی دیگر، هر گونه کم توجهی به این مناطق، موجب می شود معضلات فرهنگی و اجتماعی آنها، به محدوده اصلی شهر نیز تسری یابد.
    مهدویان فر با اشاره به اینکه در شهر اصفهان، مناطق حاشیه ای نیز از امکانات اولیه شهری نظیر خدمات آب، برق، گاز و تلفن برخوردار شده اند، اظهار داشت: بیشترین معضل کنونی این مناطق مرتبط با مسائل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است به گونه ای که در بررسی های علمی و اقدامات پژوهشی انجام گرفته در این مناطق، به وفور با پدیده هایی نظیر بیکاری های طولانی مدت، فقر، اعتیاد، از کارافتادگی، روابط خارج از خانواده و ناهنجاری های خُلقی و روانی مواجه شده ایم.
    رییس اداره امور اجتماعی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، تنوع قومیت ها و تعدد فرهنگ های متفاوت و گاه متعارض را از دیگر ویژگی های مناطق حاشیه نشین شهر اصفهان ذکر نمود و افزود: اتباع خارجی و اعضای قومیت های مختلف، همگی در کنار هم در مناطق حاشیه ای شهر اصفهان زندگی می کنند که این امر، وحدت و هویت یکسان فرهنگی را در این نقاط مختل ساخته و گاه موجب بروز درگیری های فیزیکی در میان اهالی می شود.
    وی با بیان اینکه درآمد ساکنان مناطق حاشیه ای بسیار پایین بوده و غالبا به مشاغل ساده و ابتدایی اشتغال دارند، تصریح کرد: توانمندسازی و آموزش مهارت و دانش به این قشر، مهمترین راه برون رفت از محرومیت است لذا شهرداری اصفهان مجموعه ای از اقدامات فرهنگی و اجتماعی نظیر آموزش مشاغل خانگی، ایجاد بازارچه های عرضه تولیدات زنان سرپرست خانوار، دوره های مشاوره و بازتوانی، کلاس های مهارت آموزی و ویژه برنامه های مفرح و آموزنده را در این مناطق برگزار نموده است.
    مهدویان فر، وضعیت نامطلوب اسکان، ساخت غیرقانونی مسکن در اراضی کشاورزی یا اماکن عمومی و عدم رعایت اصول فنی و شهرسازی را از جمله مشکلات مهم سکونتی در مناطق حاشیه نشین دانست و تصریح کرد: ساکنین این مناطق با بافت اصلی شهر پیوند اندکی داشته و مفاهیم هویتی همچون میهن دوستی و علاقه به حفظ شهر، در آنها کمتر نهادینه شده است لذا گاه به دلیل فشارها و تنگاناهای متعدد، به رفتارهای ضداجتماعی دست زده و آسیب های جدی به سلامت شهر وارد می کنند که وندالیسم و تخریب اموال عمومی، توزیع مواد مخدر و سرقت اموال دیگران، از جمله آنهاست.
    این پژوهشگر سیاست گذاری اجتماعی، تامین معیشت و توسعه رفاه در مناطق روستایی با هدف پیشگیری از مهاجرت بدون برنامه به شهرها را مهمترین راه مقابله با پدیده حاشیه نشینی دانست و خاطرنشان کرد: در شهر اصفهان، زیرساخت های شهری مورد نیاز همچون مدرسه، کتابخانه، بیمارستان و کلانتری در مناطق حاشیه ای تاسیس شده و در حال افزایش است لیکن با رشد مناطق حاشیه نشین باید به شکل جدی برخورد نمود.
    وی اضافه کرد: خیریه ها و مراکز مردم نهاد، از مهمترین ظرفیت های در اختیار برای بهبود وضعیت زندگی در مناطق حاشیه ای شهر اصفهان هستند که تاکنون نیز اقدامات جهادی متعددی را برای توانمندسازی ساکنان این مناطق به انجام رسانده اند.

    رییس اداره امور اجتماعی شهرداری اصفهان، کارآفرینی و توسعه اشتغال را التیامی اساسی برای مشکلات اقتصادی مناطق حاشیه نشین شهر ذکر نمود و ابراز امیدواری کرد: با برنامه ریزی مدون و تمرکز مستمر بر توانمندسازی ساکنان این مناطق می توان درآمد خانوارهای ساکن را افزایش بخشیده و از معضلات فرهنگی و اجتماعی ناشی از فقر همچون بزهکاری، جرایم مرتبط با مصرف و فروش مواد مخدر، روابط خارج از چهارچوب و بیماری های مزمن روحی و روانی کاست.
    واحد سلامت اجتماعی مرکز بهداشت استان و اداره امور اجتماعی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، هر هفته نشستی را با محوریت تحلیل و بررسی مسائل اجتماعی شهر و کاهش و پیشگیری از آسیب های اجتماعی برگزار می کنند.

  • سهم مردانه از خیابان

    سهم مردانه از خیابان

    لرز تمام وجودش را می گرفت و انگار خُردش می کرد، می پیچید توی تمام وجودش و چنگ می زد به تنش. انگار که بُمب افتاده باشد توی یک خانه خرابه، جیغ کشید، جسدی شده بود با لباس های پاره پاره و خاک آلود، هنوز بوی دهان مرد را توی صورتش حس می کرد، اینقدر نزدیک که فراموش می کرد، از کدام خیابان باید فرار کند. تا آنجا که می توانست دوید. صدای نفس های مرد را پشت سرش می شنید و سنفونی ترس یک آن، رهایش نمی کرد. در گرگ و میش خیابان، سایه مرد توی چراغ های تاریک، روشن، زمین را تیره کرده بود و چسبیده بود به پیاده روها تا او هم از خیابان سهمی داشته باشد .

    راننده تاکسی، اتوبوس یا فروشنده دوره گرد، پلیس راهنمایی و رانندگی و… از آن دسته افرادی هستند که با خیابان انس می‌گیرند، اما همه انس گرفتن‌ها برای داشتن شغلی آبرومند یا حداقل داشتن دستمزدی ازعرق جبین نیست، گاهی خیابان می‌شود مامن، گاهی محل زندگی و گاهی راهی برای رسیدن به مقصد و این گونه می‌شود که “بیشترین وقت” سهم خیابان است.

    تحقیقات انجام شده نشان می دهد که به میزان مدت زمان حضور زنان و دختران در سطح خیابانها، هریک از آنها یک تا 20 بار از سوی مردان خیابانی با مزاحمت های کلامی و فیزیکی مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند و مردان خیابانی نیز در زمره دیگر فجایعی قلمداد می‌شوند که طی سالهای اخیر به عنوان ”آتشی زیر خاکستر” بسیاری از خانواده‌ها را به کام نابودی کشانده ‌اند، حضور مردان خیابانی در مکانهای مختلف مانند شرکت های خصوصی، خیابان ها، سینماها، پارک‌ها، پیاده‌روها و مراکز تفریحی، زنان را نسبت به جامعه و دیگر مردان بدبین کرده است.

    گفته می شود که به ازای هر یک زن خیابانی 7 مرد خیابانی وجود دارد!» موضوعی که مجید ابهری جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی از آن پرده برداشته و هشدار می دهد که اگر این موضوع مورد توجه قرار نگیرید به بحرانی جدی تبدیل می شود.

    این ها همه در حالی است که هرچند نیروی انتظامی در قالب طرح‌های امنیت اخلاقی با این موارد برخورد می‌کند اما «مردان خیابانی» این روزها در بیشتر خیابان‌ها دیده می‌شوند و برای زنان و دختران مزاحمت ایجاد می‌کنند. ابهری آمارهای ناخوشایند دیگری نیز دارد. 76 درصد مردان خیابانی متاهل هستند و هر مرد خیابانی در طول روز به طور میانگین یکصدبار برای زنان نجیبی که هرگز سوار بر ماشین آنها نمی‌شوند،‌ بوق می‌زنند!

    این در حالی است که همیشه مردان خیابانی از صورت مساله پاک می شده اند و آسیب های اجتماعی همواره به زنان خیابانی وصله می شده است.

    وصله ای ناجور که همواره برای زنان تولید وحشت می کرده است. امثال جوانانی مثل سمیه 25 ساله یا زنان در هر سنی که باشند، در این رابطه این ترس را خوب شناخته اند. یک زن در خیابان انواع و اقسام کلمات رکیک، مزاحمت‌ها، بوق زدن‌ها، چراغ زدن‌ها، ترمز کردن‌ها، تنه زدن‌ها و پیشنهادات زشت را باید تحمل کند وحتی اگر قصد برخورد و مقابله نیز داشته باشد، توسط بسیاری از مردم جامعه متهم شده یا به باد استهزا گرفته می‌شود تا جایی که دیگرهیچ زن ودختر جوان یا مسنی از این عمل ناپسند که امروز بسیار فراگیر و تبدیل به یک رفتار اجتماعی شده است، در امان نیست.

    این موضوع حتی با محدودیت ها هم حل نشده است، مزاحمت های خیابانی توسط مردان هر لحظه زنان را سرخورده تر می کند .

    فاطمه مادری کارگر است. وی در خصوص عدم امنیت دختران در خیابان‌ها می گوید: حتی دختران دانش آموز نیز در مسیر رفتن به مدرسه از دست آزارهای مردان خیابانی در امان نیستند. البته فقط دختران جوان مورد آزار مزاحمان قرار نمی گیرند، بلکه زنان سالخورده نیز مورد اذیت و آزار قرار می‌گیرند به طوری که مزاحمان خیابانی هیچ گونه تفکیکی میان افراد قائل نیستند.

    مینا دانشجوی کارشناسی ادبیات از این امر اظهار نارضایتی می‌کند و معتقد است درهر کجا که حضور داریم باید وجود آنها را تحمل کنیم، بدون آنکه قدرت اعتراض کردن داشته باشیم ودر صورت اعتراض احترام خود را در جمع از دست می‌دهیم و اگر در محل کار نیز چنین مشکلی با همکاران داشته باشیم، با اعتراض خود متهم می‌شویم.

    • نیازهایی که واقعا نیاز است

    به گفته کارشناسان آسیب های اجتماعی، بیش از 70 درصد پسران در رواج فساد وایجاد مزاحمت برای دختران مقصر هستند، به این خاطر که در حالی که اکثر دختران و زنان به مزاحمت‌های مردان بی‌توجهند، اما شماری از پسران و مردان با خودروهای خود در مقابل هر زنی ترمز کرده و او را دعوت به هم صحبتی می‌کنند.

    اما برخی هم نظری مخالف دارند به نظر لیلا طاهری، دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا اگردختر خانم‌های محترمه و یا خانم‌های محترمه حجاب اسلامی شان را رعایت کنند مطمئن باشید هیچکس جرات به خودش نمی دهد که مزاحمتی ایجاد کند و کافی است دختر خانم‌هایی که با حجاب اسلامی در جامعه فعالند را نگاه کنید تا به شما ثابت شود.

    اما در این میدان مردان هم حرفی برای گفتن دارند، مسعود محمدی که خودش یک جوان 30 ساله است نه صورت مساله را پاک می کند و نه خود مساله را . به نظر او جوانان نیازهایی دارند که اگر به آنها توجه نشود به هر حال به بحران تبدیل می شود  چرا که نیاز نیاز است و نمی توان با آن بی تفاوت برخورد کرد.

    به نظر او گاهی این بوق زدن ها و یا متلک گفتن ها به قصد مزاحمت نیست، ولی چون جوانان ما زبان درست ارتباط برقرار کردن را یاد نگرفته اند، به این شکل رفتار می کنند.

    بیکاری، کمبودهای عاطفی، وضعیت نامتعادل اقتصادی و … موضوعاتی است که کارشناسان و آسیب شناسان اجتماعی از کنار آن نمی گذرند و این مسائل را نیز عامل دیگری برای پدید آمدن مزاحمان خیابانی می دانند.

    به اعتقاد شهرام آذربایجانی که سالیان زیادی است در زمینه آسیب های اجتماعی فعالیت می کند، راهکار اساسی ایجاد بستری برای اشتغال و ازدواج آسان است، موضوعی که این روزها به یک رویا تبدیل شده است .

    • قانون چه می گوید ؟

    اما آیا می توان از طریق قانونی به این مساله پایان داد؟ در قانون و بر اساس ماده 619«هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین نماید، به حبس از دو تا شش ماه و تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد» و در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در خصوص این ماده آمده است: «به کار بردن لفظ یا الفاظ رکیک جهت تحقق جرم موضوع ماده 619 شرط نیست و چنانچه مسلم شود که مردی به قصد مزاحمت زنی را تعقیب کرده است، قابل مجازات است.»

    مجازاتی که نمی تواند آنچنان بازخورد و محدود کننده باشد و برای هر مرد مزاحمی در نظر گرفته شود، با توجه به اینکه براساس آمارها، هر مرد خیابانی به طور میانگین صد بوق در طول روز برای زنان می‌زند تا بالاخره طعمه خود را پیدا کند و این به این معنا است که پدیده شوم مردان خیابانی،700 درصد بیشتر از زنان خیابانی است.