برچسب: اقتصاد

ایـن قصـه ای تلـخ، تکـراری و نـخ نمـا شـده بـرای خـروج خودروهـای فرسـوده در کشـور اسـت. بحثـی کلیشـه ای کـه کمتـر کسـی بـه اخبـار مربـوط بـه آن توجـه
نشـان مـی دهـد و هـر بـار در قالـب قوانیـن، روی کاغـذ مـی آیـد، بـر روی میزهـای نماینـدگان مـی نشـیند و بعـد دوبـاره بـه بایگانـی فرسـتاده مـی شـود، تـا فصـل
جدیـدی را رقـم بزنـد. قـرار بـود، بـا خـروج سـالانه خودروهـای فرسـوده، معضـل خاکسـتری شـدن هـوای کلان شـهرها کمـی کاهـش یابـد، امـا آمارهـا چیـز دیگـری
مـی گوینـد، ایـن روایـت تلخـی از چندیـن هـزار خـودرو فرسـوده در کشـور اسـت کـه گرچـه از سـن قانونیشـان گذشـته، امـا همچنـان چرخشـان مـی چرخـد.

50 ساله های پیر

در کشـورهای توسـعه یافتـه سـن فرســودگی یــک خــودرو تــا حـدود 5 سـال اسـت، ایـن عـدد در کشــور مــا امــا چندیــن برابــر مــی شــود و گاهــی تــا 50 ســال
بــه بــالا هــم مــی رســد. ســن فرســودگی خودروهــا، البتــه بــه عوامــل زیــادی بســتگی دارد،
بــه عنــوان مثــال عمــر مجــاز یــک تاکســی خیلــی زودتــر از یــک وســیله شــخصی بــه پایــان مـی رسـد. از سـویی دیگـر نـوع فرهنـگ و شـرایط اقلیمـی و غیـره
خــود عامــل بــر نــوع فرســودگی خودروهــا هســتند.
بنابرایـن، سـن فرسـودگی وسـایل نقلیـه یـک معیـار نسـبی اسـت که بــا توجــه بــه شــرایط اقتصــادی، تکنولــوژی و فرهنگــی در جوامــع مختلــف متفــاوت اســت، چراکــه ایــن ســه وضعیــت از عوامــل تعییــن کننــده آن هســتند.
بــر اســاس گفته هــا؛ در حــال حاضــر عمــر مفیــد خودروهــای تولیــد داخــل در حــدود ۱۰ ســال اســت، چراکــه خودروهــای جدیــدی کــه ایــن روزهــا تولیــد
میشــوند، از کیفیــت مــورد نیــاز برخــوردار نیســتند.
ایــن در حالــی اســت کــه در کشـور مـا تعـداد وسـایل نقلیـه ای کـه میـزان سـن آنهـا از ۳۰ سـال بیشـتر باشـد، بسـیار زیـاد اسـت، همچنیــن تعــداد وســایل نقلیــهای
کــه در ســال های اخیــر از رده خــارج شــدهاند نیــز نســبت بــه تعـداد خودروهـای شـماره گذاری شــده بســیار ناچیــز اســت. ایــن مسـاله شـامل تاکسـی های فرسوده هــم مــی شــود، خودروهایــی کــه ایــن روزهــا حجــم عظیمــی از حمـل و نقـل را بـه دوش دارنـد و آنقـدر پیـر شـده انـد کـه نگذارند،کلان شــهرها نفســی تــازه کننــد.

مهری بر پایان پاکی هوا

حـالا هـزاران خـودرو کـه عمرشـان بـه تـه رسـیده، در خیابـان هـا صـف کشـیده انـد، تـا حـذف آییـن نامـه مـاده 8 ُ قانـون هـوای پـاک، مهـر پایانـی برپاکی هـوای کلان
شــهرها باشد. بـر اسـاس ایـن آییـن نامـه، تعیین سـقف سـنی بـرای خودروهای فرسـوده دیگـر وجـود نـدارد و طبعـا یکـی از راههای اصلـی ممانعت
از تـردد فرسـوده هـا بسـته می شـود.
لغـو ایـن آییننامـه، امـا در حالـی اتفـاق افتـاد کـه در بسـیاری از کشـورها بـرای خودروهـا سـن فرسـودگی تعییـن میشـود و ایـن اقـدام از چنـد جهت موثـر اسـت: نخسـت اینکـه بـا تعییـن سـن فرسـودگی، خودروهـا عمـا پیـش از آنکــه بــه عواملــی بــرای آلودگــی هــوا تبدیــل شــوند، یــا از رده خــارج یــا میـزان ترددشـان بسـیار کـم خواهـد شـد. در ایـن کشـورها بـا در نظـر گرفتـن اینکـه هزینه هـای مزبـور بـه آلودگـی هـوا بسـیار زیـاد اسـت، ضمـن تعییـن سـن فرسـودگی،
قوانیــن ســختگیرانه بــه ویــژه از ناحیــه مالیاتگیــری بــرای تــردد ایــن خودروهــا لحــاظ میشـود. در اثـر ایـن قوانیـن، هزینـه اسـتفاده از خودروهـای بـه اصطـاح فرسـوده بـالا میرود و در نتیجـه مالـکان آنهـا ترجیـح میدهنـد محصـولات نـو تهیـه کننـد. البتـه دولتهـا در کنـار مقـررات سـختگیرانه هزینـهزا، یکسـری مشـوق نیـز در نظـر میگیرنـد، تـا انگیـزه مالـکان خودروهای بـه اصطـاح فرسـوده بـرای جایگزینـی آنهـا افزایـش یابـد. نکتـه دیگـر در مورد تعیین سـن فرسـودگی خودروهـا و جایگزینـی آنهـا، بـه مصـرف سـوخت مربـوط میشـود. هرچه سـن خـودرو بـالا بـرود، میزان مصـرف سـوخت آن نیـز افزایـش خواهـد یافـت کـه ایـن موضـوع از منظـر اقتصـادی بـه صرفـه نیسـت.
امـا در کشـور مـا ایـن موضـوع برعکـس اسـت، بـه ایـن خاطـر کـه خودروسـازها بـه مصوبـات دولـت تـن نمـی دهنـد و همیـن عاملـی شـده کـه بسـیاری از مراکـز اسـقاط خـودرو بـه کمـا برونـد.
طـرح ممنوعیـت تـردد خودروهـای فرسـوده، بـرای اولیـن بـار اواخـر دهـه ۷۰ از سـوی مسـئولان محیط زیسـت وقت مطـرح شـد، امـا بـه دلیـل ایـن کـه امـکان اجـرای آن نبـود، هیچوقـت اجرایـی نشـد .

بازپرداخت های منطقی

فراهــم نشــدن زمینــه رقابــت و کاهــش کیفیــت خودروهــای داخلــی و توقــف ورود خودروهــای خارجــی هـم، بـر ایـن مشـکلات اضافـه کـرد. بـه گفتـه حمیـد صادقـی، کارشـناس خـودرو، بسـیاری از مالـکان ایـن خودروهـا بـه دلایـل مختلـف از جملـه گرانـی و کمبـود نقدینگـی تمایلـی بـه اسـقاط خـودرو خـود ندارنـد.از ســوی دیگــر هزینــه خودروهــای جدیــد و تمهیــدات نامناســب از ســوی برخــی از دســتگاه هــا و عــدم حمایــت دولــت بــرای دادن وام بــه صاحبــان ایــن نــوع خودروهــا باعــث شــده کــه کمتــر تلاشــی بــرای اســقاط خودروهایشــان کننــد.

فرهـاد 65 سـاله از جملـه صاحبـان یـک خـودرو فرسـوده اسـت کـه چنـدان تمایلـی بـه اسـقاط و قراضـه کـردن خـودرو اش نـدارد. بـه نظـر او اگـر وام هایـی بـا بازپرداخـت هـای منطقـی بـه خودروهـای فرسـوده تعلـق مـی گرفـت، بسـیاری از اقشـار جامعـه مـی توانسـتند بـا گرفتـن ایـن مزایـا، خودروهایشـان را تعویـض کنند .
امـا بـا ایـن تفاسـیر و بـا گرانـی هـای حبـاب وار و غیرمنطقـی خـودرو، اگـر ماشـین هایمـان را از دسـت بدهیـم، نمـی توانیـم جایگزینـی بـرای آن پیـدا کنیـم. حمایت دولتی ها بـه اعتقـاد احمـد حسـینی، کارشـناس اقتصـاد اکثـر مالـکان خودروهـای فرسـوده بهـره منـدی از وام، کاهـش هزینـه هـای سـوخت و تعمیـرات نگهـداری را مدنظـر قـرار مـی دهنـد و اعتقـاد دارنـد کـه بـا کاهـش ایـن مشـکلات مـی تواننـد بـه اسـقاط خودروهایشـان اقـدام کننـد.
ایـن اقتصـاد دان ادامـه مـی دهـد: کلیـد بـرون رفـت از مشـکلات مربـوط بـه خودروهـای فرسـوده در دسـت دولـت اسـت و بنابرایـن، مـی تـوان بـا ایجـاد شـرایط مناسـب و مطلـوب بـرای مالـکان ایـن نـوع خودروهـا و افزایـش وام اعطایـی دولـت، بـرای اسـقاط خـودرو قفـل ایـن مشـکلات را بـاز کـرد.

لگن هايــي کــه حـالا ارزانترينشـان صـد ميليـون شـده! چنـدی پیـش گـزارش تحقيـق و تفحـص مجلـس، از صنعـت خودروسـازي قرائـت شـد. ایــن »مثنــوي لگن نامــه« توضيــح ميدهــد که»چــرا هنــوز لگــن ســوار ميشــويم؟« بــا خوانــدن ایــن گــزارش: میفهمیــم، تیــم تفحــص بــه ایــن جمعبنــدی رســیده اســت، کــه قيمت هــاي دســتوري و عرضــه خــودرو بــه قيمتهــاي زيــر قيمــت بــازار، درآمدهــاي هنگفــت بــه جيــب واســطهها ســرازير ميکنــد. روي هــر پرايــد حــدود ۳۰ ميليــون تومــان از جيــب مصرف کننــده نهايــي بــه دلالان و افــراد داراي امتيــازات ويــژه منتقــل ميشــود!
ميفهميـم، نيـروي انسـاني ۱۲ درصـد هزينـه توليـد خودروسـت در حالیکــه در دنيــا حــدود ۴ درصــد اســت، حــالا چــرا ایــن خودروســازان ایــران اینقــدر مــازاد نیــروی انســانی دارنــد؟
دولــت، ن. م. و ن. ا. )تقریبــا همــه بــه جــز ب. ز.( در اســتخدام بــی رویــه نيــروي انســاني موثرنــد. خودروســازي ها تبدیــل شــده اند، بــه آژانــس کاریابــی بــرای برخــی مقامــات ذی نفــوذ!

میفهمیــم، مقامــات دســتور داده بودنــد، در ســنگال کارخانــه خودروسـازي احـداث شـود؛ شـد؛ بـرق نداشـتند؛ تعطيـل شـد. قابــل واگــذاري و فــروش هــم نيســت. اینهــا میشــود هزینــه سـوخت شـده، هزینـه سـوخت شـده هـم مـی آیـد روی قیمـت ماشـین!

ميفهميـم کـه دولـت و سـازمان بازرسـی با اجبـار خودروسـازان بــه فــروش فــوری، پیشــفروش و قیمت‌‌گــذاری دســتوری اشـتباه، ۳۰ هزارمیلیـارد تومـان بـه دو خودروسـاز بـزرگ زيـان وارد کردهانــد. ایــن زیــان را چــه کســی بایــد جبــران کنــد؟

ميفهميــم کــه تعــارض منافــع و مداخلــه دولــت و نهادهــای سیاســتگذار بــازار، خودروســازان، هیئــت مدیــره و مدیــران عامــل شــرکتهای خودروســاز، ســهامداران، مجلــس، تأمین کننــدگان خــاص، نهادهــای نظارتــی، قضایــی و امنیتــی، نظـام فـروش، نماینـدگان فـروش و سـازمانهای متولـی نظـارت کیفــی و توســعه اســتانداردها (کســي ديگــه نبــود؟!!) باعــث ناکارآمـدي و فسـاد شـده اسـت. کشـور هنـوز قانـون مديريـت تعــارض منافــع نــدارد!

ميفهميــم، طــی ســنوات گذشــته )۱۳۸۸ تــا ۱۳۹۱ )عــدم رعایــت اصــول اولیــه انعقــاد قــرارداد و اخــذ تضامیــن معتبــر از خریــداران خارجــی، ســبب ایجــاد بالــغ بــر ۵۰ میلیــون دلار مطالبــات سوختشــده و مشــکوک لاوصول در ایــران خــودرو شــده اســت. ۵۰ میلیــون دلار مــی شــود ۱۰۰۰ میلیــارد تومــان!

ميفهميــم، خودروســازها بنــگاهداری هــم ميکننــد بــه نحــوي کــه در پایــان ســال ۱۳۹۷ ایــران خــودرو دارای ۱۰۷ شــرکت بــوده و تعاونی هــای خــاص و اعتبــار کارکنــان نیــز دارای ۱۲شــرکت فعــال اســت. شــرکت ســایپا هــم کنتــرل ۶۴ شــرکت فعــال و ۱۲ شــرکت غیرفعــال را در اختیــار دارد. وضعیــت بنــگاه داریشــان هــم جــوري اســت کــه اطلاعــات برخــی شـرکت ها حتـی در اختیـار خودروسـازان نيسـت. ایـن سـاختار مالکيــت و ســهامداري شــرکتهاي خودروســازي تودرتــو و
مســتعد فســاد اســت.
ميفهميــم کــه تحريمهــاي بين المللــي ســبب عقبماندگــي خودروســازان ايرانــي و عــدم مشــارکت واقعــي خودروســازان در همکاري هــاي صنعتــي شــده اســت. ميفهميــم کــه نــرخ ارز و قيمتگــذاري دســتوري و تلاطــم نــرخ ارز بــراي صنعــت خــودرو مصيبتبــار بــوده و رانــت بســيار خلــق کــرده اســت. و جالب تــر اینکــه در ایــن گــزارش اشــاره شــده کــه هيئــت رئيســه مجلــس، نيــروي انتظامــي، قــوه قضائيــه و برخــي ســازمان هاي حاکميتــي بــا تيــم تحقيــق و تفحــص همــکاري نکردهانــد. عجيــب نيســت!! فکــر مــی کنیــد چــرا همــکاری نکــرده انــد؟

خلاصــه اینکــه وقتــی هــر کســی میآیــد و خودروســازان را مجبــور میکنــد کــه در هــر ناکجاآبــادی(مثــال ســنگال) ســرمایه گذاری کنــد، دســت آقــازادهاش را در ایـران خـودرو و سـایپا بنـد میکنـد، رانـت دلا از سـود تولیدکننـده و نفـع خریـدار بیشـتر اسـت، وقتـی خودروسـازان مـا ارتبـاط شـان بـا جهـان بخاطـر تحریـم هـا قطـع اسـت، وقتـی شـرکت هـای خودروسـازی در مجموعـه اقتصـادی شـان صـد کار دیگـر هـم مـی کننـد در کنـار هـم خودروسـازی، وقتـی تعـارض منافـع در شـبکه روابــط بیــن ذینفعــان مــوج میزنــد، همیــن کــه مــا لگــن ســوار ميشــويم، جــاي شــکر دارد.
ســوار شــدن بــر خودروهــاي بهتــر و ارزانتــر داخلــي، فقــط بعــد از درمــان ايــن مشــکلات ممکــن ميشــود. ايــن درمــان قطعــا امکانپذيــر اســت، سياســتگذار و سياســتمدار بايــد بــه لازاماتــش تــن بدهــد.
مبـارزه بـا فسـاد بـا گرفتـن سـاطين و آويـزان کردنشـان از چنـد نقطـه، امکانپذيـر نيسـت. دل خلايـق را هـم ديگـر خنـک نميکنـد، تـا سـازوکارهای بنیادیـن درسـت نشـوند، ایـن سـازوکار، سـلطان پـرور اسـت!
بـه ایـن فکـر کنیـم چـرا تلويزيـون نبايـد چنـد سـاعت برنامـه را بـه واکاوي و تشـريح کلمـه بـه کلمـه ايـن گـزارش اختصـاص دهـد؟ از آن خـرس پانـدا کـه چنـد وقـت يکبــار در چيــن بچــه ميزاييــد کــه مهمتــر اســت.

محمد امامی – از حدود سال 90شروع شد که لوکس ها در کشور جا باز کردند. خانه هایی که خاص بودند با معماری خاص ترشان . آنهایی که جیب پر پول می خواست و متمولان بی درد. آپارتمان هایی که تنه به قیمت های چند میلیونی می زدند و حالا تکیه بر میلیاردی ها دارند.

شاید از همان موقع بود که قیمت ها سر به فلک کشیدند، آپارتمان هایی خاص برای افرادی خاص تر. آپشن هایی که در ذهن ها نمی گنجید و اجاره هایی به اندازه یک خانه کوچک در محله ای متوسط داشتند.

حالا خانه ها با اجاره های میلیونی و رهن های میلیاردی دیگر عجیب نیست . در مناطق بالای شهر خانه ها شکل شان عوض می شود. سنگ هایشان از ایتالیا و برزیل می آِید و شکلی لوکس دارند و در برج های لاکچری جا گرفته اند.

چنانچه اگر بخواهی یک خانه لوکس در یک برج لاکچری اجاره کنی باید حداقل یک میلیارد با اجاره 20میلیون تومانی داشته باشی تا یک خانه 200متری را با استخر و جکوزی و امکانات متفاوت برای یکسال زندگی را تجربه کنی.

لوکس ها و سوپرلوکس ها یکه تاز میدان

با بالارفتن متراژها این موضوع تفاوت بیشتری می کند و تبدیل می شود به اجاره های بیشتر تا لوکس ها و سوپرلوکس ها یکه تاز میدان شوند.
فقط کافی است نیم نگاهی به بازار آگهی های این روزها داشته باشید، روزهای داغی که آپارتمان ها با دومیلیارد رهن و حدود 200میلیون، اجاره داده می شود با امکاناتی که آنها را متمایز می کند.
بماند که برخی خانه ها پا را فراتر از این هم می گذارند و گاهی با ودیعه 20میلیاردی سرشان زیر پای مالکان پولدار قرار می گیرد. به غیر از بازار گران قیمت اجاره بهای این خانه ها، خریدشان هم خالی از لطف نیست. پنت هاوس ها و خانه هایی که صفر و یک های زیادی دارند و رقم هایشان سر به فلک می کشد . رقم هایی غریبه با طبقه متوسط که تنها و تنها برای کسانی است که صحبت از میلیارد می زنند . قیمت های این خانه ها چندان عادی نیست. لاکچری هایی که به طبقه خاص تعلق می گیرند و برایشان باید پول هنگفت پرداخت کرد.

قصرهای اروپایی

دید پارانوما، مبلمان لاکچری، آلاچیق ، روف گاردن، تراس های چشم نواز، آب نماهای متفاوت با مجسمه های بزرگ، استخرهایی که روی پشت بام ساخته می شود و فضای سبز چندین متری از دیگر ویژگی های این خانه ها به شمار می رود . طراحی هایی که با دیزاین ها و متریال های اروپایی و معماران خاص و نام آور در بهترین نقاط شهر ساخته می شود،خانه هایی که گاهی تصورش هم در ذهن ها نمی گنجد و به قصرقارون می ماند.

این خانه های افسانه ای یا کاخ های مدرن که صاحبانشان مانند سلاطین زندگی می کنند و از آخرین متدهای روز دنیا بهره می برند،چندان سنی ندارند و سال حضور قارچ گونه شان، شاید به یک دهه هم نرسد . ویوهای اغلب این خانه ها یا رودخانه است یا باغ و فضای سبزهای لاکچری و باغ های متفاوت تا باغ ویلایی شود برای قشرهای بالانشین.
معماری این خانه ها معمولا تلفیقی از معماری روز دنیا و کلاسیک است تا برای ساکنانشان هم فضای آرامش بخش داشته و هم دنج و آرام و وسیع باشند، عمارت هایی که برای تمام فصول ساخته شده اند.

لاکچری ها و معاملات بزرگ

در کنار همه این موضوعات، متریالی که در این خانه ها به کار برده می شود از بهترین و با کیفیت ترین مصالحی است که تاکنون تولید شده است.

به گفته کسانی که در ساخت این خانه ها دستی دارند، حتی در برخی از مصالح این خانه ها از طلا و نقره استفاده می شود تا این منازل شکل لاکچری تری به خود بگیرند، با توجه به اینکه آخرین فناوری های دنیا در این منازل حرف اول را می زند.

جالب اینجاست که برای خرید این خانه ها معمولا اطلاعات حساب شما بررسی می شود تا برای اولین گام خرید این خانه ها، یعنی نشستن پای مذاکرات بزرگ آماده باشید. بماند که به دنبال جهش های قیمتی مسکن، قیمت خانه های لاکچری هم این روزها سر به فلک کشیده است. خانه هایی که بیشتر با دلار و یورو معامله می شوند و نرخ رشدشان همزمان با تورم هر روز بالا و بالاتر می رود.