در این میان، دیگر کارخانه های خودرو نیز به فعالیت خود ادامه میدادند
در ســال ۱۳۵۲ بــا توافقــی بــا شــرکت خودروســازی فرانســوی رنــو، رنــو 5 در مدلهــای ۲ و ۴ توســط ســایپا بــه بــازار عرضــه شــد.
بــا رخ دادن انقـلـاب1357 ،دولــت ایــران شــرکت ســایپا را در ۱۶ تیرمــاه ۱۳۵۸ بــه مالکیــت خــود درآورد و ســایپا، از آذر ۱۳۶۰زیـر نظـر سـازمان گسـترش و نـو سـازی صنایــع ایــران قــرار گرفــت. در ســال ۱۳۷۲ ، یکــی از پرفروشتریــن خودروهــای تاریــخ ایران،پرایــد، بــرای نخســتین بار توســط ســایپا در ایــران تولیــد شــد.
پرایــد همــان مــزدا 121 اســت کــه ابتــدا در ژاپـن تولیـد شـد. ارتباط کاری فشـرده مـزدا و فـورد سـبب شـد، طـی چنـد مـاه مـزدا 121 با نـام فـورد فسـتیوا در آمریـکای شـمالی تولید شـود. در آن زمـان آمریـکای شـمالی، اسـترالیا و ژاپــن بازارهــای اصلــی ایــن خــودرو ارزان قیمــت دانشــجویی بودنــد. آمریــکا کشــوری اســت، کــه در آن بیشــتر مــردم از 16 ســالگی رانندگـی مـی کننـد و خیلـی هـا هـم چندیـن ماشــین دارنــد، البتــه داشــتن یــک خــودرو صفـر بـرای یـک دانشـجو کمـی سـخت اسـت و شــاید در دهــه 80 میــادی کمــی رویایــی بـود، امـا فـورد فسـتیوا در آن سـال هـا ایـن رویـا را بـه واقعیـت تبدیـل کـرد . فـورد فسـتیوا در سـال 1986 در آمریـکا تولیـد مـی شـد. ولـی بـا وجـود اسـتقبال زیـاد بـه دلیــل ایــراد ســازمان امنیــت بزرگــراه هــای آمریـکا جلـوی تولیـد خـودرو گرفتـه شـد. در آن سـال ایـن خـودرو نـا امـن تریـن خـودرو آمریــکا شــناخته شــد. تولیــد ایــن خــودرو ،در ســال 1987( 1366 ) از آمریــکا بــه کیــا موتــورز رســید .و در کشــور کــره و در کیــا موتــورز ادامــه یافــت.
ولي توليد اولين محصوالت اين شركت كه فيات ۱۱۰۰ نام داشت، در سال ۱۳۳۹ انجام شد و عمال شركت جيپ ايران) پارس خودرو كنوني( كه در سال ۱۳۳۶ تاسيس شده بود، در سال ۱۳۳۸ اولين خودرو توليدشده در ايران را كه جيپ 6 سيلندر كالسكهاي بود، توليد كرد. در سال بعد اولين فياتها در ايران توليد شدند، با اين حساب برخالف نظر معمول پارس خودرو ،پدر صنعت خودرو ايران است، نه ايران خودرو.
در سـال 1987 بـرای اولیـن بـار 405 روانـه بازارهـای اروپـا شـد و تولیـد نمونـه استیشـن نیـز از سـال بعـد، یعنـی 1988 آغـاز شـد. بـا ایـن حـال عرضـه ایـن خـودرو، در کشـورهای متفـاوت از دورههـای زمانـی متفاوتـی آغـاز شـده اسـت. در ایـران از سـال 1992( 1371 )و پـس از قـراردادی کـه در اواخـر دهـه 80 میـادی بیـن دو طـرف امضـا شـد، عرضـه 405 آغـاز شـد. در آرژانتیـن، شـیلی و مصـر نیـز همیـن سـال آغـاز تولیـد 405 اسـت. بـا ایـن حـال تولیـد 405 در زیمبابـوه و انگلسـتان از 1987 ،در تایـوان و اندونـزی از 1989 و در لهسـتان از 1993 آغـاز شـد.
هیچ گاه نمونه کوپه 405 به طور رسمی توسط پژو عرضه نشد. این در حالی بود که 504 و 406 به عنوان سلف و جانشین 405 هر دو نمونه های کوپه زیبایی داشتند که توسط پینین فارینا طراحی و ساخته شدند. تنها نمونه کوپه ای که توسط پژو ساخته شد، در حقیقت گونه موتور وسط T16 GR بود که آن نیز جز اندکی شباهتهای
ظاهری، ارتباط چندانی با 405 خیابانی نداشت و هرگز نیز به خیابان راه نیافت. با این حال در سال 1988استودیو و کارگاه مشهور فرانسوی یعنی Heuliez( هولیز) نمونه زیبایی از 405 را به صورت کوپه طراحی کرده، به نمایش درآورد. با آنکه ظاهر کلی این خودرو با 405 عادی دارای مشترکات زیادی بود و در حقیقت یک Mi16 2در بود، اما تغییرات متعددی که در کابین و جزئیات خاص بدنه آن مشاهده میشد، بسیار مورد استقبال قرار گرفت. با این حال پژو هیچگاه آن را به صورت انبوه به بازار عرضه
نکرد و تنها یک پیش نمونه از آن ساخته شد.
خویشـاوندان اصلــی 405 چــه خودروهایــی هسـتند؟
اصلی تریــن بــرادر تنــی 405 ســیتروئن BX اســت. ایــن خــودرو کــه در ســال 1982 معرفــی شــد و تــا ســال 1994 در خــط تولیــد مانــد، پایــه و اســاس پلتفــرم 405 را بنــا نهــاد. بــا ایــن حــال پیشــرانه ها و ظاهــر و متعلقــات فنــی BX دارای تفاوت هـای قابـل توجهـی بـا 405 بـود و بـه طـور کلــی BX خودرویــی چابکتــر و ســبکوزنتر از 405 محســوب میشــود.
در کنــار ایــن، امــا بایــد بــه ســمند و پــژو پــارس بــه عنــوان بــرادران ایرانــی 405 اشــاره کــرد. پـارس کـه بـا نـام اولیـه پرشـیا )بعدهـا بـه دلیـل ثبت شــدن ایــن نــام تجــاری توســط یــک ســازنده موتورسـیکلت ( توسـط پـژو و بـه عنـوان خودرویـی مابیـن 405 و 406 بـا امکاناتـی بیشـتر از 405 ایرانـی (GLX) هماننــد پروژکتورهــای جلــو، شیشــه های برقــی عقــب و داشــبورد شــکیلتر طراحــی شــد و بـه عنـوان نمونـه لوکستـر و مدرنتـر 405 بـه بـازار کم تنــوع ایــران، عرضــه شــد.عالوه بــر ایــن ســمند نیـز بـه عنـوان خـودرو ملـی مـا براسـاس پلتفـرم و متعلقـات فنـی 405 شـکل گرفتـه اسـت و از نظـر برخـی خودرونویسـان خارجـی، حتـی یکـی از انواع 405 محســوب میشــود.
در سـال 1996 تولیـد نمونـه سـدان 405 در اروپـا قطع شــد و نمونــه استیشــن نیــز در ســال 1997 بــا 406 جایگزیـن شـد. بـا ایـن حـال تولیـد 405 در آرژانتین تــا ســال 2000 و در زیمبابــوه تــا ســال 2002 ادامــه یافــت. امــا تولیــد 405 در ایــران و مصــر همچنــان ادامــه دارد. در مصــر خودروســازی AAV عهــده دار تولیــد ایــن خــودرو اســت و بدینســان ایــران و مصـر کشـورهایی هسـتند کـه این خـودرو را پـس از گذشـت بیـش از 28 سـال هنـوز هـم در خـط تولیـد دارنـد. تـا پایـان سـال 1997 و اتمـام تولیـد اروپایـی ایـن خـودرو، در حـدود 5.2 میلیـون دسـتگاه از 405 روانــه بــازار شــده بــود. ایــن در حالــی اســت کــه تـا پایـان سـال 2012 چیـزی در حـدود 8.4 میلیـون دسـتگاه 405 تولیـد شـده کـه نشـان از موفقیـت قابل توجـه ایـن خـودرو در کشـورهای ایـران و مصـر دارد.
پــژو 405 خودرویــی اســت کــه بــرای صنعــت خــودرو کشــورمان، بیــش از یــک خــودرو نقــش ایفــا کــرده اســت. در حقیقــت 405 خشــت اول حضــور موفــق فرانســوی ها در بــازار خــودرو کشــورمان (پــس از انقــلاب اســلامی) و خمیرمایــه شــکل گرفتــن، اولیــن خــودرو ملـی (سـمند) و بـه نحـوی انتخـاب همیشـگی خانواده هـای متوسـط و رو بـه رشـد ایرانـی از ابتـدای دهـه 70 شمسـی تاکنـون اسـت. بـا ایـن حـال متاسـفانه بسـیاری از مالـکان سـابق و کنونـی ایـن خـودرو و خویشـاوندان نزدیکـش ) سـمند، پـژو پـارس و پـژو RD )نسـبت بـه تاریخچـه آن اطالعـات چندانـی ندارنـد و فقـط بـه شـنیدههای پراکنـدهای کـه در رسـانه ها و جرایــد غیرخودرویــی کشــور منعکــس شــده اســت، بســنده میکننــد.
