برچسب: قتل های ناموسی

  • سیزده سؤال کلیدی درباره قتل رومینا سیزده ساله

    سیزده سؤال کلیدی درباره قتل رومینا سیزده ساله

    محمد فاضلي، عضو هیئت علمي دانشگاه شهید بهشتي: رومینا دختر سیزده ساله اي که با پسري از خانه فرار کرده بود، بعد از دستگیري و بازگرداندن به خانه، توسط پدرش، با داس، در قتلی ناموسي، کشته شده است. در این میان قبل از نوشتن هرگونه تحلیلی به نظر می رسد پاسخ به سوالات زیر مهم باشد:

    یک. آیا رومینا به حقوق فرزندي اش آگاهي داشت؟ آیا او در مدرسه یا هر جاي دیگري درخصوص خشونت خانگي یا هر تهدید دیگري که ممکن است یک دختر نوجوان را تهدید کند آموزش دیده بود؟

    دو. آیا رومینا در زمانهاي که سن و سال اولین ارتباطهاي عاشقانه و جنسي به همین حدود سیزده چهارده سال کاهش یافته است، براي مدیریت عواطف و احساسات انسانياش آموزشي دریافت کرده بود؟

    سه. آیا قانون جامع و کم نقصي وجود دارد که از فرزندان و بالاخص دختران در مقابل خشونت هاي خانگي ، از تحقیر گرفته تا کودک آزاري، تجاوز جنسي و قتل ، دفاع کند؟

    چهار. آیا رومینا به مراکز مشاوره، مراجع حقوقي مسئول در زمینه حمایت از حقوق کودکاني که ممکن است در معرض خشونت خانگي قرار گیرند، دسترسي داشت؟ آیا او شماره تلفن مراکزي را که ميتوانستند از او در مقابل خشونت خانگي دفاع کنند، ميدانست؟

    پنج. آیا پدر رومینا براي اعمال آنچه خیر فرزندش ميدانسته، ممانعت از ازدواج با فرد نامناسب ، به مراکز مشاوره یا هر مرجع کمک کننده دیگري دسترسي داشته است؟

    سیزده سؤال کلیدی درباره قتل رومینا سیزده ساله
    سیزده سؤال کلیدی درباره قتل رومینا سیزده ساله

    شش. آیا جامعه در حال گذار ایران به اندازه کافي درباره پدیده هاي ناشي از تغییرات اجتماعي ، از جمله همین بروز زود هنگام احساسات دختران و پسران و ارتباطات جنسي ، دانش، خرد و گفتوگو تولید ميکند؟ (همین دیروز در شمال میدان تجریش، کمي بالاتر از مرکز خرید ارگ، دختر و پسري در همین سن و سال را دیدم که در تاریکي پیاده رو، عاشقانه یکدیگر را بغل کرده بودند، پدیده تا این حد عادي شده است).

    هفت. آیا رومینا مدرسه ميرفت؟ آیا نظام آموزش و پرورش ما در قبال بروز چنین مسائلي مسئولیتي دارد؟ آیا معلمان و مدیران مدرسه مسئولیت داشتند وضعیت روحي او را زیر نظر داشته و نسبت به بروز واقع هاي نظیر فرار او با یک پسر حساسیت نشان دهند؟

    هشت. آیا پلیس به ابزارهاي قانوني لازم براي بررسي شرایط روحي و رواني اعضاي خانواده و ممانعت از بروز خشونت احتمالي مجهز است؟

    نه. آیا پلیس، بهزیستي، قوه قضائیه و … مجازند آمارهاي قتل هاي ناموسي را منتشر نکنند و به گونهاي عمل کنند که گویي این چنین وقایعي در کشور رخ نمي دهند؟

    ده. آیا کساني که نقشي در توقیف نُه ساله فیلم «خانه پدري» (با محوریت قتل ناموسي) فقط به عنوان ابزاري براي طرح مسأله و نمادي از گفت وگوي اجتماعي درباره پدیده قتل ناموسي – داشتند و حتي پس از صدور مجوز اکران، باز هم آنرا از اکران بازداشتند، نقش و مسئولیتي در این گونه قتلها دارند؟ آیا آنها به جز پنهان کردن این رخدادها و پاک دانستن جامعه از این گونه وقایع، راهبرد و راهکار دیگري هم براي جلوگیري از تکرار این وقایع دارند؟

    یازده. آیا این ظرفیت در رسانه صدا و سیما وجود دارد که آزادانه در این ماجرا ورود کند و از همه جوانب حقوقي، رواني، خانوادگي، جامعه شناختي و … به مسأله بپردازد و جامعه را نسبت به چنین رخدادهایي آگاه کند و مبدأ گفت وگوي اجتماعي فراگیري درباره این پدیده باشد؟ آیا صدا و سیما اجازه خواهد داشت ابعاد واقعي این گونه قتلها در ایران را آشکار کند؟

    دوازده. سیاست و جامعه ایران امروز تا چه زماني ميخواهد یا مي تواند وضعیت «سکس» و «امر جنسي» را زیر فرش جارو کرده و چنان با آن روبه رو شود که گویي وجود ندارد یا به سامان است؟ نظریه سیاست بدن و مواجهه با امر جنسي در این کشور که سیاست اجتماعي و فرهنگي بر اساس آن تدوین ميشود چیست؟ کجا درباره آن بحث شده و جامعه در جریان آن قرار گرفته است؟ بنی ِ اد خ َرد جنسي این جامعه چیست و کجا و چگونه این خرد بررسي ميشود؟ سیاست اجتماعي ،امورجنسي در جامعه ایراني چگونه وضع ميشود؟

    سیزده . سیاست رسمي حکومت براي حفاظت از کودکان، زنان و قربانیان خشونت خانگي چیست؟ آیا بالادستي براي مهار این پدیده وجود دارد؟ قتل رومینا ریشه هاي اجتماعي، سیاسي و سیاستي دارد که اگر کاوش نشوند، دردي درمان نمي شود. بُهت، حیرت و گریستن بدون پرسش و پاسخ مطالبه کردن، بي فایده است.

    این هفته | inhaftemag.com

  • اعدام های بدون دادگاه خرداد را خونین کرد

    اعدام های بدون دادگاه خرداد را خونین کرد

    دریا قدرتی پور- چشم های رومینا دیگر اشک ندارد، چشم های معصومه هم. جمیله دیگر نمی خندد. فاطمه یک جفت تیله قهوه ای زلال شده که به خون نشسته . زبانم از نا افتاده . خرداد شوم دست از سرمان برنمی دارد، حروف به سختی به هم می چسبد تا از یک قتل ناموسی دیگر پرده بردارد.
    تن خرداد تب کرده . توی مردمک چشم خاتون 19ساله نقش چاقو افتاده تیزی که بر گردنش فرود آمده، حتما چشم های عاشقش رقصیده. نه شاید هم پلک های بلندش، جا افتاده درکاسه چشم های گودی که انگار کیلومترها دور از دسترس شده اند.
    خرداد شوم تمام نمی شود. حروف به سختی به هم میچسبند تا هیبت کلمه قتل ناموسی به تجسم برسد. شمشیرُ تعصب داعشی فرود می آید تا گردن نیلوفر را ببرد. نگاه جمیله میخ می شود روی صفحه برفک زده تلویزیون، نگاه خیره بدون حیات، بوی تعصب های پوسیده ای می دهد که بر گردنش فرود آمده اند.
    همه جا ساکت، فلج است و چشمها خیس از اشک. زنی در یک بعد ازظهر بهاری دوباره جان داده . وسط آن همه قبر که در قبرستان تالش که وسعت سقفشان تنها به یک تخته سنگ می رسد، قبر رومینا هنوز خشک نشده و پارچه ِ سفید به ترشح گل خشک نشده آخرین قطره های مکیده خاک را در خود محبوس کرده است. هنوز چله سیاه رومینا نرسیده که پس لرزه های قتل او با قتلی دیگر گره می خورد. ریحانه عامری، دختری 22ساله که پدرش او را با میلهی آهنی کشت تا خواب خرداد آرام نباشد. سه قتل در عرض یک ماه، زلزله ای که انگار تمام نشدنیِ است و پس لرزه هایش هر بار خرداد را لرزانده . 25خردادماه، هم روز شومی بود، وقتی در آبادان، فاطمه برحی 19ساله توسط حبیب برحی، پسرعمویش که همسر او نیز بود، سر بریده شد. آبرو، آواری است که سه زن را در خاک کشیده و خرداد را خاطره ساز تلخی ها کرده است . وجه اشتراک تمام این قتل ها تکیه کردن عاملان قتل بر واژه های شرف، ناموس و غیرت است. از سوی دیگر تقریبا در تمامی این قتل ها، اولیای دم هیچ شکایتی را ارائه نمی دهند، چرا که خود در وقوع قتل دست داشته اند.

    خردادخونین
    خرداد امسال هم شاهد همین حوادث بود، خردادی که از همان روز اول با قتل رومینا تلخ شد، پس از آن،25 ِ خردادماه، در آبادان، نوبت فاطمه برحی 19ساله بود که توسط حبیب برحی، پسرعمویش که همسر او نیز بود، سر بریده شد.

    شامگاه دوشنبه ِ 26 خرداد هم روز شومی بود، یک روز پس از سر بریده شدن فاطمه برحی، ریحانه عامری در کرمان، با ضربات پدرش کشته شد و بعد از آن زنی که به واسطه شک همسرش به خون غلتید.
    چهار مرگ در عرض یک ماه شوم که فضای مجازی را پر و خواب خرداد را آشفته کرد تا خانه پدری دیگر امن نباشد.

    جنایت های خونین به نام ناموس
    شمار قتل هایی که ناموسی خوانده میشوند به درستی روشن نیست. با این همه یکی از خبرگزاری های داخلی در آذرماه سال گذشته پرده از آماری برداشت که نشان می دهد، شمار این قتل ها میان 375 تا 450 مورد است که نام ناموس را با خود یدک می کشد. بر پایه ی این آمارها، 20درصد از کل قتل ها در ایران و 50 درصد از قتل های خانوادگی قتل هایی از این دست است.
    قتل هایی که هر سال بر تعداد آن افزوده می شود تا در صدر جرم های رخ داده در کشور باشد؛ جنایاتی که در نهایت منجر به مرگ زنان خانواده میشود. زنانی که به دلیل کارهایی که تصور میشده ننگین است و شرافت خانواده را زیر سوال میبرد، به دست نزدیکان کشته می شوند.
    سیاهه قتل های ناموسی در ایران هر چند با پاکستان و هند فاصله دارد اما همچنان خون بار است، این اتفاقات غالبا در مناطق حاشیهای رخ میدهد، در مناطقی که طایفه و عشیره نقش پررنگی ایفا می کنند و یا در روستاهایی که همچنان بافت سنتی دارند و قربانیانشان دختران و زنان جوانی هستند که توافق و هماهنگی با این بافت ندارند.
    اینجاست که افکار عمومی هم با این قربانیان احساس همدردی نمی کند. جنایتی که غالبا از طرف مردم آن منطقه و جغرافیایی که در آن هستند، امری عادی تلقی می شود و قاتل معمولا سربلند بیرون می آید.
    خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، هرمزگان، ایلام، کردستان، لرستان و آذربایجان غربی از جمله استانهای درگیر با قتل های ناموسی هستند، در این استان ها شاهد بیشترین قتل های ناموسی هستیم که گاهی آمارها از آن چشم می پوشند.
     

    اعدام های بدون دادگاه خرداد را خونین کرد
    اعدام های بدون دادگاه خرداد را خونین کرد

    استخوان لای زخم قوانین
    در این زمینه قوانین دست و پا شکسته و ناقص هم عاملی شده برای قاتلانی که خود را مالک مقتول می دانند. پدرانی که دیگر خانه امنی برای فرزندانشان ندارند و یا همسرانی که در این زمینه توجیه خوبی برای کاری را که انجام می دهند دارند.
    اما آیا مجازات ها تاثیری در قتل ها دارد؟ به گفته جامعه شناسان متهمانی که چنین کاری انجام می دهند با اینکه گاهی به حبس می روند، اما تاثیری در آنچه که انجام داده اند ندارد چرا که اصل مساله همچنان مانند استخوان توی زخم باقی می ماند و حل نمی شود.
    قتل هایی که گاهی ممکن است تنها برپایه شایعه های ریز و درشت اخلاقی، بدون هیچ جایگاه منطقی انجام شود.
    قانونی که با وقوع چهار قتل ناموسی در عرض یک ماه قرار است مورد تجدید نظر قرار گیرد و به گفته بالاترین مقام قضایی کشور عبرتی برای دیگران شود«:حتما این جنایتی که انجام شد برخورد عبرت آموزی با آن خواهد شد؛ بدون تردید.

    آینده ای مبهم یا روشن
    در همین زمینه معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری هم از آینده ای صحبت می کند که به نفع زنان است . با وجود اینکه او آمار مشخصی اعلام نمیکند، اما معتقد است کارهای خوبی در این حوزه در حال انجام است.
    معصومه ابتکار معتقد است با تکمیل سند ارتقای وضعیت زنان و با توجه به اطلسی که تهیه شده،در این حوزه آمار و اطلاعات بر اساس نیاز و شاخص های هر استان جمع آوری و مورد بررسی قرار میگیرد که قطعا شامل انواع خشونت ها از جمله قتل های ناموسی شده و برای گام های بعدی راهگشا خواهد بود. حالا باید منتظر قانونی بمانیم که شاید بتواند اهرمی بر کاهش جنایت هایی باشد که خرداد امسال را شوم تر از همیشه کرده است. کاش آینده قانونی باشد تا جمیله ها از دست نروند. رومینا کاش باد بوزد، شال از سر تو بردارد و من باز عاشق شوم، بی آنکه نگاهم گره بخورد به قتل عام چشم های تو. من خیره شوم و در باد بتازد زلف تو. معصومه کاش از پشت حروف و درز کلمات اینهمه طناب نبینم . کاش وصله ناجور خائن بر تنت زخم نزند. فاطمه جان، کاش لبخندت را دوباره توی سپیدی ها تصور کنم، پررنگ تر از همیشه تا بهارها به زمستان نرسد..

    این هفته | inhaftemag.com