مهسا پارسا : یک جرم شناس و وکیل دادگستری در پاسخ به سوال گروه حقوقی این هفته مبنی بر اینکه آیا تدوین قوانین محکم تر و با صراحت بهتر می تواند درصد قتل های ناموسی را کاهش دهد اظهار داشت: قانون و مقررات و ساختار حقوقی جزو عوامل اصلی موثر بر کاهش این قتل ها نیست.
کامبیز نوروزی، تصریح کرد: بازدارندگی قانون تا یک اندازه ای است، به این خاطر که قانون به شدت متاثر از شرایط اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است. وی در رابطه با قتل هایی که با نام ناموس نام برده می شود اظهار داشت: ما باید این قتل ها را در یک بستر کلی ببینیم.
اینکه یک زن توسط مرد خانواده یا برادر و همسر به قتل می رسد، خصلت های جرم زایی است که در جامعه ایران به شدت توسعه پیدا کرده است. نوروزی با تاکید بر اینکه در میان قتل ها تنها این نوع قتل ها نیست که افزایش یافته، بلکه میزان قتل های دیگر هم با آمار بالایی روبرو شده است، گفت: به این دلیل این نوع قتل ها بیشتر رسانه ای می شود که با جنبه های دراماتیک روبرو است.
این وکیل دادگستری در پاسخ به سوال خبرنگار ما مبنی بر اینکه چرا این نوع قتل ها بیشتر دیده می شود و جامعه در رابطه با آنها احساسات بیشتری به خرج می دهد، گفت: به این دلیل این نوع قتل ها بیشتر دیده می شود که از ارزش بالای خبری برخوردار است و احساسات جامعه را بیشتر جریحه دار می کند.
این وکیل دادگستری با اعلام اینکه در شرایط حاضر و با توجه به بحران های مختلف، میزان کارآمدی قانون کمتر می شود، بیان کرد: این مساله به خصوص در زمینه قوانین کیفری مصداق پیدا می کند و میزان بازدارندگی قوانین به شدت کاهش می یابد.
به گفته نوروزی، طبق ماده 220 قانون مجازات اسـلامی، پدر و جدپدری اگر فرزندشـان را به قتل برسانند، قصاص نمی شـوند، در عین حال اگر مردی، همسرش را با مرد دیگری ببیند با علم به اینکه همسـرش مخالفتی با این موضوع نداشـته است، می تواند هر دوی آنها را به قتل برساند و قصاص نشود.
وی ادامه داد: البته مساله دیگری هم وجود دارد، اینکه با وجود مجازات های سنگین هم می بینیم که باز هم آمارها فزاینده است، بنابراین نباید عوامل دیگر را ندید بگیریم. این فعال اجتماعی، با اعلام اینکه وقتی می بینیم که جامعه از اینگونه حوادث احساساتش جریحه دار می شود گفت: به هر حال باید قانون تسکینی برای این احساسات جریحه دار اعمال کند.
نوروزی تاکید کرد: به هر حال مسامحه و سهل انگاری در قوانین باعث جری شدن بیشتر می شود.
وی در پاسخ به اینکه آیا در قوانین ضعف هایی هست که می تواند به این قتل ها کمک کند تصریح کرد: این موضوع را باید بپذیریم که قوانین در جاهایی ضعف دارد و در حقوق کیفری تبعیض هایی هست که شامل عدم تناسب مجازات با جنایتی که پیش آمده می شود.
نوروزی در ادامه به آماری اشاره کرد که مشخص نیست، آماری که از هیچ ارگانی از جمله نیروی انتظامی یا وزارت کشور منتشر نمی شود و همواره محرمانه است . موضوعی که به اعتقاد او کار درسـتی نیست، چرا که با رسـانه ای شدن این قتل ها می توان مقداری از فراوانی آن کاسـت. قتل هایی که گاهی به زنان ختم نمی شود، بلکه کودکان را نیز دربر می گیرد.
دریا قدرتی پور- چشم های رومینا دیگر اشک ندارد، چشم های معصومه هم. جمیله دیگر نمی خندد. فاطمه یک جفت تیله قهوه ای زلال شده که به خون نشسته . زبانم از نا افتاده . خرداد شوم دست از سرمان برنمی دارد، حروف به سختی به هم می چسبد تا از یک قتل ناموسی دیگر پرده بردارد.
تن خرداد تب کرده . توی مردمک چشم خاتون 19ساله نقش چاقو افتاده تیزی که بر گردنش فرود آمده، حتما چشم های عاشقش رقصیده. نه شاید هم پلک های بلندش، جا افتاده درکاسه چشم های گودی که انگار کیلومترها دور از دسترس شده اند.
خرداد شوم تمام نمی شود. حروف به سختی به هم میچسبند تا هیبت کلمه قتل ناموسی به تجسم برسد. شمشیرُ تعصب داعشی فرود می آید تا گردن نیلوفر را ببرد. نگاه جمیله میخ می شود روی صفحه برفک زده تلویزیون، نگاه خیره بدون حیات، بوی تعصب های پوسیده ای می دهد که بر گردنش فرود آمده اند.
همه جا ساکت، فلج است و چشمها خیس از اشک. زنی در یک بعد ازظهر بهاری دوباره جان داده . وسط آن همه قبر که در قبرستان تالش که وسعت سقفشان تنها به یک تخته سنگ می رسد، قبر رومینا هنوز خشک نشده و پارچه ِ سفید به ترشح گل خشک نشده آخرین قطره های مکیده خاک را در خود محبوس کرده است. هنوز چله سیاه رومینا نرسیده که پس لرزه های قتل او با قتلی دیگر گره می خورد. ریحانه عامری، دختری 22ساله که پدرش او را با میلهی آهنی کشت تا خواب خرداد آرام نباشد. سه قتل در عرض یک ماه، زلزله ای که انگار تمام نشدنیِ است و پس لرزه هایش هر بار خرداد را لرزانده . 25خردادماه، هم روز شومی بود، وقتی در آبادان، فاطمه برحی 19ساله توسط حبیب برحی، پسرعمویش که همسر او نیز بود، سر بریده شد. آبرو، آواری است که سه زن را در خاک کشیده و خرداد را خاطره ساز تلخی ها کرده است . وجه اشتراک تمام این قتل ها تکیه کردن عاملان قتل بر واژه های شرف، ناموس و غیرت است. از سوی دیگر تقریبا در تمامی این قتل ها، اولیای دم هیچ شکایتی را ارائه نمی دهند، چرا که خود در وقوع قتل دست داشته اند.
خردادخونین خرداد امسال هم شاهد همین حوادث بود، خردادی که از همان روز اول با قتل رومینا تلخ شد، پس از آن،25 ِ خردادماه، در آبادان، نوبت فاطمه برحی 19ساله بود که توسط حبیب برحی، پسرعمویش که همسر او نیز بود، سر بریده شد.
شامگاه دوشنبه ِ 26 خرداد هم روز شومی بود، یک روز پس از سر بریده شدن فاطمه برحی، ریحانه عامری در کرمان، با ضربات پدرش کشته شد و بعد از آن زنی که به واسطه شک همسرش به خون غلتید.
چهار مرگ در عرض یک ماه شوم که فضای مجازی را پر و خواب خرداد را آشفته کرد تا خانه پدری دیگر امن نباشد.
جنایت های خونین به نام ناموس شمار قتل هایی که ناموسی خوانده میشوند به درستی روشن نیست. با این همه یکی از خبرگزاری های داخلی در آذرماه سال گذشته پرده از آماری برداشت که نشان می دهد، شمار این قتل ها میان 375 تا 450 مورد است که نام ناموس را با خود یدک می کشد. بر پایه ی این آمارها، 20درصد از کل قتل ها در ایران و 50 درصد از قتل های خانوادگی قتل هایی از این دست است. قتل هایی که هر سال بر تعداد آن افزوده می شود تا در صدر جرم های رخ داده در کشور باشد؛ جنایاتی که در نهایت منجر به مرگ زنان خانواده میشود. زنانی که به دلیل کارهایی که تصور میشده ننگین است و شرافت خانواده را زیر سوال میبرد، به دست نزدیکان کشته می شوند.
سیاهه قتل های ناموسی در ایران هر چند با پاکستان و هند فاصله دارد اما همچنان خون بار است، این اتفاقات غالبا در مناطق حاشیهای رخ میدهد، در مناطقی که طایفه و عشیره نقش پررنگی ایفا می کنند و یا در روستاهایی که همچنان بافت سنتی دارند و قربانیانشان دختران و زنان جوانی هستند که توافق و هماهنگی با این بافت ندارند.
اینجاست که افکار عمومی هم با این قربانیان احساس همدردی نمی کند. جنایتی که غالبا از طرف مردم آن منطقه و جغرافیایی که در آن هستند، امری عادی تلقی می شود و قاتل معمولا سربلند بیرون می آید.
خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، هرمزگان، ایلام، کردستان، لرستان و آذربایجان غربی از جمله استانهای درگیر با قتل های ناموسی هستند، در این استان ها شاهد بیشترین قتل های ناموسی هستیم که گاهی آمارها از آن چشم می پوشند.
اعدام های بدون دادگاه خرداد را خونین کرد
استخوان لای زخم قوانین در این زمینه قوانین دست و پا شکسته و ناقص هم عاملی شده برای قاتلانی که خود را مالک مقتول می دانند. پدرانی که دیگر خانه امنی برای فرزندانشان ندارند و یا همسرانی که در این زمینه توجیه خوبی برای کاری را که انجام می دهند دارند.
اما آیا مجازات ها تاثیری در قتل ها دارد؟ به گفته جامعه شناسان متهمانی که چنین کاری انجام می دهند با اینکه گاهی به حبس می روند، اما تاثیری در آنچه که انجام داده اند ندارد چرا که اصل مساله همچنان مانند استخوان توی زخم باقی می ماند و حل نمی شود.
قتل هایی که گاهی ممکن است تنها برپایه شایعه های ریز و درشت اخلاقی، بدون هیچ جایگاه منطقی انجام شود.
قانونی که با وقوع چهار قتل ناموسی در عرض یک ماه قرار است مورد تجدید نظر قرار گیرد و به گفته بالاترین مقام قضایی کشور عبرتی برای دیگران شود«:حتما این جنایتی که انجام شد برخورد عبرت آموزی با آن خواهد شد؛ بدون تردید.
آینده ای مبهم یا روشن در همین زمینه معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری هم از آینده ای صحبت می کند که به نفع زنان است . با وجود اینکه او آمار مشخصی اعلام نمیکند، اما معتقد است کارهای خوبی در این حوزه در حال انجام است.
معصومه ابتکار معتقد است با تکمیل سند ارتقای وضعیت زنان و با توجه به اطلسی که تهیه شده،در این حوزه آمار و اطلاعات بر اساس نیاز و شاخص های هر استان جمع آوری و مورد بررسی قرار میگیرد که قطعا شامل انواع خشونت ها از جمله قتل های ناموسی شده و برای گام های بعدی راهگشا خواهد بود. حالا باید منتظر قانونی بمانیم که شاید بتواند اهرمی بر کاهش جنایت هایی باشد که خرداد امسال را شوم تر از همیشه کرده است. کاش آینده قانونی باشد تا جمیله ها از دست نروند. رومینا کاش باد بوزد، شال از سر تو بردارد و من باز عاشق شوم، بی آنکه نگاهم گره بخورد به قتل عام چشم های تو. من خیره شوم و در باد بتازد زلف تو. معصومه کاش از پشت حروف و درز کلمات اینهمه طناب نبینم . کاش وصله ناجور خائن بر تنت زخم نزند. فاطمه جان، کاش لبخندت را دوباره توی سپیدی ها تصور کنم، پررنگ تر از همیشه تا بهارها به زمستان نرسد..
برای مطلب بیوگرافی این هفته ،به سراغ دو زن رفته ایم: زنی از جمهوری چک و زنی از ایران. هر دو این خانم ها، در ورزش اتومبیل رانی ، معروف به فرمول یک خوش درخشیده اند. هرچند فرمول یک مردانه است ، اما اینها فرمولی تازه برای زندگی ساخته اند.
کارآفرینی که قهرمان جاده هم هست
خانم «کارولینا پژیپلاتوا» نه تنها رانندهای است قهرمان، بلکه در زمینه بازرگانی و تجارت هم بسیار کارآمد است. مدیر شرکتی است با یک میلیون یورو درآمد در سال. این شرکت لوازم توانبخشی می فروشد.
خانم کارولینا در عین حال مدیر باشگاه رانندگی بانوان کشور چک نیز هست. اما با افسوس یاد می کند که زنان چک این روزها خیلی به مسابقات اتومبیل رانی علاقه نشان نمیدهند به نظر او زنان در ایام کمونیستی که آزادی محدود بود و سرگرمی و تفریح کم، بیشتر به این نوع مسابقه ها علاقه نشان می دادند.
از ماشین پلاستیکی تا مسابقات رالی
کارولینا با یک ماشین پلاستیکی ساخت آلمان شرقی به مدت چهارده سال در مسابقات «رالی» شرکت کرده است و حالا ماشین محبوبش سوباروی مدل ترایبهکا است. او به عنوان مربی به زنان یاد میدهد که چگونه این ورزش را بیاموزند. شوهر این خانم از رانندگی بدش می آمده و فقط ماشین کوچکی داشت که برای خرید مایحتاج روزانه مصرف می شد. اما خانم کارولینا دلباخته رانندگی بود و رانندگی را به عنوان یک ورزش بسیار دوست داشت و هنوز هم میراند.
با ماشین بابام یواشکی رانندگی می کردم
اما در طرف مقابل خانم لاله صدیق، راه پر سنگلاخ و پردستاندازی را پیموده است. در پاسخ به چرا یی رانندگی و مسابقات اتومبیل رانی می گوید: این بر میگردد به زمان دوازه سیزده سالگی اش: «جنگ ایران و عراق بود و تهران خالی از سکنه. چون علاقه زیادی به رانندگی داشتم و بچه پر شر و شوری بودم ماشین بابام را یواشکی بر میداشتم و در خیابان های خلوت تهران می راندم».
یک بار مشکلی برایش پیش می آید. در خیابان جردن با یک وانت تصادف می کند. راننده موقعی که میبیند یک نوجوان کم سن و سال با گذاشتن چند بالش زیرش رانندگی میکند، حیرت کرده و از خسارت چشم پوشی می کند. لاله هم ماشین را درست سر جای قبلی اش پارک میکند و پدرش همواره فکر میکرده که غریبهای هنگام عبور از کوچه با ماشین تصادف کرده و رفته است. اما وقتی لاله گواهینامه اش را میگیرد، ماجرا را برای پدرش فاش میکند.
تمرین رانندگی با جایزه قبولی کنکور
لاله صدیق در کنکور قبول میشود و پدرش یک ماشین به عنوان جایزه برای او هدیه میدهد. محل دانشگاه جنوب تهران بود و لاله برای رفتن به آنجا می بایست از لابه لای ماشین های سنگین بزرگ، با رانندههای مرد، عبور میکرد یا ویراژ میداد. از آن زمان در حقیقت تمرین اتوموبیلرانی او آغاز میشود.
در ایران این مسابقه ها مختلط است و برعکس ورزشهای دیگر زنانه- مردانه نیست. میپرسیم این مسئله مشکلی نمی آفریند؟
لاله پاسخ میدهد که در اوایل مشکلات زیادی داشته است. از جمله آقایان شرکت کننده که حضور یک زن را به عنوان رقیب بر نمی تافتند، پیچ چرخهای ماشیناش را شل میکردند یا باک بنزینش را خالی میکردند که در همان یکی دو دور اول از دور مسابقات خارج شود.
اما هنگامی که پشتکار و «سماجت» لاله را میبینند، کم کم عادت میکنند و به او دیگر به عنوان یک «رقیب» نگاه میکنند و حضورش را میپذیرند.
حضور لاله در مسابقات اتوموبیلرانی خانمهای دیگری را در ایران تشویق میکند که وارد عرصه مسابقات بشوند و این برای لاله دستاورد بسیار بزرگی است که خانمها را به میدان مسابقه بکشاند. امروزه لاله در ایام مسابقات از برو بچه های فامیل و همسایه به عنوان مراقب یا محافظ ماشین استفاده میکند تا پیچ چرخ ها شل نشوند و باک بنزین خالی نگردد!
این خانم ها ترمز بریده اند
حسابی گردن کلفت شده ام
در مسابقات اتوموبیلرانی فقط چشم نیست که باید «تیزبین» باشد، بلکه گردن و کتف و کمر و دستها هم باید قوی و نرمش پذیر باشند. لاله با طنز خاص خود میگوید در این سالها حسابی «گردن کلفت» شده است!
به گفته لاله، این ورزش هم مانند ورزش های دیگر بدنسازی خاص خود را دارد.
نام لاله صدیق در کتاب «مشهورترین زنان زمانه» به ثبت رسیده و دومین کسی از ایران است که نامش در این کتاب به ثبت رسیده است. لاله، اما مهمترین واقعه زندگیاش را پیشنهادی میداند که از آمریکا، برای شرکت در یک مسابقه بین المللی دریافت کرده است.
این مسابقات قرار بود در ماه مه برگزار گردد اما به خاطر کرونا به تاخیر افتاد. برای لاله این دعوت بسیار مهم است چرا که در سطح بین المللی مسابقه می دهد. لاله این دعوت را یک «عیدی» بزرگ میداند.
لاله در این راه البته با «دست اندازی» هم مواجه میشود! از جمله این که امسال برای کار نکردهای شش ماه محرومیت کشید و از مسابقات پارسال «اوت» شد. می گوید که برای یک ورزشکار حرفه ای دور بودن در چند مسابقۀ بسیار لطمه میزند.
هنوز مشکلات عمده ای وجود دارد
با این همه، لاله می خواهد در این عرصه بماند و با ناملایمات بجنگد و پیش براند. می گوید: طی سالهای اخیر که در سمت رئیس کمیته آموزش فدراسیون اتومبیل رانی مشغول هستم افراد بسیار و همچنین بانوان زیادی را آموزش داده و استعدادهای خوبی را شناختم و این افراد در رشته های مختلف اتومبیل رانی مثل آفرود، اسلالوم و رالی مشغول هستند، اما متاسفانه هنوز برای اتومبیل رانی بانوان مشکلات متعددی وجود دارد و اغلب حضور آنها طولانی مدت نمی شود و معمولا به دلایل مختلف از این عرصه بعد از یکی دو سال کناره گیری می کنند، اما بسیار امیدوارم که بتوانم این بانوان را دلگرم نموده و وارد رده قهرمانی نمایم.
همانطور که گفتم تفاوت فرهنگی چشمگیری میان روزهایی که تازه وارد این عرصه شده بودم و آنچه امروزه مشاهده می کنم وجود دارد و حتی بسیاری از آقایانی که آن روزها حتی چشم دیدن من را نداشتند حالا از دوستان خوبم هستند که بی دریغ من را کمک می کنند و فکر می کنم که اگر بتوان اعتماد به نفس بانوان را تقویت کرد آنها به خوبی می توانند بر مشکلات و سختیها غلبه کنند. به هر حال امیدوارم تمام بانوانی که کمی در اعتماد و باور به خود ضعیف هستند با خواندن این گزارش تشویق شده و سعی در تقویت روحیه خود داشته باشند.
مروری بر تمام دختران ورزشکار ایرانی که به کشورهای دیگر پناهنده شدند،واقعیتی تلخ را گوشزد می کند و آن اینکه حواسمان به دختران ورزشکار ایرانی نیست و آنها را راحت از دست می دهیم.
جواد محمدپور: همیشه بحث قهر و خداحافظی ملی پوشان در رشته های مختلف ورزشی در ایران مطرح بوده و ورزشکاران زیادی پیش از به پایان رسیدن عمر حرفهای خود به نشانه اعتراض به شرایط موجود عطای ورزش را به لقایش بخشیده و از دنیای حرفه ای خارج شده اند و بسیاری دیگر هم آرزوهای خود را در کشوری دیگر جست و جو می کند و در ترکیب تیم ملی کشوری دیگر در مسابقات شرکت می کند. پناهندگی واژهای بوده که همیشه در کشور ایران تقبیح شده و برچسب وطن فروش به پناهندگان ورزشی زده میشود.
بر اساس اعلام مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، طی دو دهه گذشته بیش از 38 ورزشکار از ایران مهاجرت کردهاند. از یک سال قبل، سیر صعودی و بی وقفه خروج زنان نامدار ورزش ایران آغاز شده است. موانع و مشکلات زنان در حوزه ورزشی طی وسیعی را از منابع مالی گرفته تا سانسور و حجاب تحمیلی در برمیگیرد. ولی چرایی تاکید بیشتر بر حجاب برمیگردد به اینکه در حال حاضر مساله حجاب به یک بحث عمومی تبدیل شده است. اگرچه کمبود منابع و محدودیتهای مالی در کنار سومدیریت ها و انواع تبعیض های قانونی هم شرایط سختی را برای ورزش زنان رقم زده است. برای مثال طی ماه های اخیر «فرزانه فصیحی» دونده رکورددار ایران به دلیل آنچه «خصومتهای شخصی» از سوی سرپرست فدراسیون دو ومیدانی می نامید، مجبور شد به صورت شخصی و بدون حمایت وزارت ورزش و جوانان یا فدراسیون ایران وارد رقابتهای بین المللی شود.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
آرزو معتمدی
او در ابتدای راه ورزشی اش از کشور رفت. آرزو معتمدی قایقران سابق تیم ملی ایران برای رسیدن به رویاهایش در کشوری دیگر به آب میزند تا به آرزوهایش برسد و آنها را نقش برآب نبیند! آرزو معتمدی، قایقران تیم ملی ایران بود که در سال 2011توانست سهمیه المپیک لندن را بدست بیاورد و نخستین دختر ایرانی باشد که در کایاک به سهمیه بازیهای المپیک می رسد. معتمدی ابتدا می خواست یک شناگر باشد اما به دلیل پوشش شنای بانوان قید حضور در این رشته ورزشی را زد. علاقه او به ورزش های آبی موجب شد تا به قایقرانی روی بیاورد. با تلاش های مستمر به عنوان اولین بانوی ایران سهمیه حضور در رقابت های کایاک المپیک 2012 لندن را بدست می آورد اما درست قبل از اعزام، فدراسیون بین او و آرزو حکیمی مسابقات انتخابی برگزار کرد و در نهایت آرزو حکیمی به مسابقات المپیک اعزام شد.
ماجرا اینطور بود که پس از اینکه او سهمیه المپیک را کسب کرد فدراسیون قایقرانی با ریاست احمد دنیامالی طبق استاندارهای بین المللی رقابتی انتخابی در داخل کشور برگزار کرد. با توجه به اینکه سهمیه المپیک به قایق مربوط میشود نه ورزشکار، فدراسیون تصمیم گرفت با برگزاری انتخابی بهترین قایقران را به المپیک لندن اعزام کند. در این دو مرحله انتخابی آرزو حکیمی از آرزو معتمدی پیشی گرفت و سهمیه را برای خود کرد؛ این اتفاق دلخوری معتمدی را در پی داشت و او با قهر اردوی تیم ملی را ترک کرد و از ایران رفت. این اتفاق سرخوردگی شدید معتمدی را به همراه داشت و در سال 1391با دریافت پذیرش از دانشگاه اوکلاهاما به آمریکا رفت و نتایج خوبی در رقابت های کایاک 500متر و 1000متر آلمان بدست آورد. در سال 2013 وی توانست در رقابت های داخلی آمریکا مقام دوم رقابت های 200 متر و 500 متر را از آن خود کند.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
مینا علیزاده
یکی دیگر از اعضای سابق تیم ملی قایقرانی. او پس از مسابقات جهانی 2009چک، با هم تیمی هایش به ایران برنگشت و پناهنده آلمان شد. او علت این کار را تبعیض های همیشگی بین ورزش زنان و مردان و به دست آوردن فرصتهای بیشتر به آلمان رفت. او همراه با تیم ملی ایران در مسابقات ۲۰۰۸قهرمانی قایقرانی آسیا به میزبانی مالزی حضور یافت. مینا پس از اخذ پناهندگی در آلمان، چندین مدال طلا، نقره و برنز در مسابقات جنوب آلمان موسوم به قهرمانی جنوب آلمان (süddeutsche master) و همچنین رقابتهای نورد راین وستفالن و چند تورنمنت دیگر از رشتهای کانو کانادایی و دراگون کسب کرد.
در آلمان در رشته کانوپولو نیز بازی کرده و در حالی که کلاس عالی مربیگری بدنسازی و دوره تخصصی سه ساله مشاوره ورزشی را در فرانکفورت طی میکند، به تازگی برای حضور در مسابقات انتخابی قایقرانی تیم ملی آلمان دعوت شده است. علیزاده در این باره میگوید: در اردوهای ایران خوابگاه نداشتیم و در نمازخانه میخوابیدیم. حتی بعضی اوقات در نمازخانه جا نبود و مجبور بودیم به خانه خویشاوندان یکدیگر برویم نسبت به ورزش زنان در ایران تبعیض وجود دارد و نمی خواستم تا از تیم ملی سوء استفاده کنم. در تیم ملی هیچ حقوقی دریافت نمی کردم. مسئولان به ما می گفتند اگر یک ذره از موی شما معلوم باشد سال بعد در تیم ملی نخواهید بود. میگفتند شما که مدال نمی آورید حالا یک اعزامی در کنار آن داریم. این باعث میشد که ما بگوییم چرا باید ادامه دهیم و بی انگیزه شده بودیم. آنها از روانشناسی ورزش بی اطلاع بودند. فدراسیون قایقرانی عملکرد بسیار ضعیفی دارد.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
پریسا فرشیدی
فرشیدی میگوید، پس از کسب مدال نقره بازیهای آسیایی در حالی که انتظار داشته از او تقدیر شود، به علت “لاک ناخن پا” از او انتقاد شده است. پریسا فرشیدی، همسر مهدی پورنژاد، یکی دیگر از قهرمانان ایرانی است که به آلمان پناهنده شده است. از افتخارات وی میتوان به کسب مدال نقره وزن 67 کیلوگرم در بازیهای آسیایی ،2010مدال برنز وزن 67 کیلوگرم در مسابقات تکواندو قهرمانی آسیا 2010 قزاقستان و مدال برنز وزن 62 کیلوگرم در بازیهای همبستگی کشورهای اسلامی2013 اندونزی اشاره کرد.
مدال طلای جام باشگاههای آسیا و 3طلای جام فجر و مدال طلای تورنمنت تونس در سال 2013 و همچنین کاپیتانی تیم ملی در سال2011 از دیگر دستاوردهای وی می باشد.
درباره علل رفتنش، گفته است که در سالهای اخیر در ایران قربانی تبعیض و سرکوب بوده است. پریسا فرشیدی تاکید میکند که از سوی نایب رئیس فدراسیون تکواندوی ایران به او گفته شده که “مدال ها اصلا مهم نیستند” و دلیل برکناری او از ترکیب تیم ملی ایران استفاده از “عینک دودی در عکس تیمی و عدم رعایت حجاب” بوده است.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
کیمیا علیزاده
او در بازیهای المپیک ریو 2016 در کلاس وزن 57 کیلوگرم زنان برنده مدال برنز شد. وی نخستین و تنها زن ایرانی است که در تاریخ ورزش ایران در بازیهای المپیک، برنده مدال شده است. علیزاده در دی 1398 اعلام کرد که برای دوری از ریا و تبعیض ها در کشوری دیگری جز ایران زندگی خواهد کرد. کیمیا علیزاده در چارچوب کنفرانس مطبوعاتی اختصاصی خود که در شهر لونن آلمان برگزار شد، ابراز امیدواری کرد که در المپیک 2020 توکیو زیر پرچم جمهوری فدرال آلمان و در ترکیب تیم ملی تکواندوی آلمان شرکت کند. او در نخستین واکنش به وضعیت خود در ایران در پیامی اینستاگرامی نوشت: «من یکی از میلیونها زن سرکوب شده در ایرانم که سالهاست هر طور خواستند بازی ام دادند.». علیزاده در این بیانیه به صحبتهای هادی ساعی، قهرمان پیشین تکواندوی ایران نیز واکنش نشان داد و او را مردسالار و زن ستیز دانست و گفت که مهاجرت کرده تا مانند هادی ساعی نباشد، علیزاده در بیانیه اش به یکی از فقها هم واکنش نشان داد که در واکنش به موفقیت زنان رزمی کار ایرانی گفته بود: «فضیلت زن در این نیست که زن و دختر ما برود پایش را دراز کند و یک کسی را بزند و برای ما مدال بیاورد، فأین تذهبون، به کجا داریم میرویم.». علیزاده در تیر 1397به عنوان پرچمدار کاروان ایران در بازیهای آسیایی 2018 انتخاب شد. اما به دلیل مصدومیت از حضور در بازیها کناره گیری کرد. در مهر 1398بیبیسی، علیزاده را به عنوان یکی از « 100 زن الهام بخش و تأثیرگذار سال » 2019 انتخاب کرد. حراست وزارت ورزش و جوانان طی ابلاغی های به تمامی سالن های ورزشی کل کشور دستور داد پوسترهایی که از کیمیا علیزاده و اظهار نظرش در مورد «پایبندی اش به حجاب» به دیوارها الصاق کرده بودند را جمع آوری کنند.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
میترا حجازی پور
شطرنج باز ایرانی است که درجهٔاستادبزرگ زنان را در سال 2015 به دست آورده است. وی در سال 1391 قهرمان شطرنج زنان ایران شد. از رده خردسالان تا بزرگسالان دارای مجموع های از افتخارات جهانی و قارهای است. از جمله ی این افتخارات میتوان به دو بار نایب قهرمانی نونهالان جهان، نشان نقره 2010 جوانان جهان و قهرمانی بزرگسالان آسیا در سال 2015 اشاره کرد.
او همچنین در مسابقات دانشجویان جهان، بازیهای آسیایی و جام ملتهای آسیا نیز مدال آور بوده است. حجازی پور در رقابتهای جهانی و در بخش سریع، توانست سوزان (دانمارک) النا تومیلووا، تاتیانا بوگومیل و ماریا نوساچه وا (روسیه) و نانجید (مغولستان) را از پیش رو بردارد. او از سال 2008 تا 2018 در همه ادوار المپیاد جهانی شطرنج برای تیم ملی ایران بازی کرده. در 12دی 1398 و پس از آنکه حجازی پور در مسابقات سریع و برق آسای جهان در مسکو، بدون حجاب اسلامی به مصاف حریفانش رفت، فدراسیون شطرنج جمهوری اسلامی او را از تیم ملی شطرنج ایران اخراج کرد. او پیشتر عکسی بدون حجاب در اینستاگرام منتشر کرده و نوشته بود: «بهترین لحظات زمانی است که باد گیسوانت را به پرواز درمی آورد. چه دردناک است آن هنگام که گیسوان رقصان را به زندان پارچهای بازگردانی. مرگ روح زمانی است که آزادی را چشیده و دوباره به اسارت بازگردد. اینها پیش پا افتاده ترین حقوق انسانهاست که من چنین با آب و تاب وصف میکنم.» در پی تذکر مسئولان فدراسیون شطرنج، حجازی پور پس از چند روز پستش را پاک کرد و در پست دیگری به نقل از مارتین لوترکینگ نوشت: «زندگی ما روزی به پایان میرسد که درباره ٔموضوعاتی که اهمیت دارد سکوت کنیم.»
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
غزل حکیمی فرد
غزل حکیمی فرد یکی از شطرنج بازان مطرح کشورمان بود که از این پس زیر پرچم کشور سوئیس مسابقه خواهد داد. این شطرنج باز که به درجه استاد بزرگی شطرنج زنان ایران رسیده از کسانی بود که در زمان انتشار رتبه بندی جهانی، جزو شطرنج بازان رده بالای ایران محسوب میشد. او در سال 1395 برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت. در تاریخ 2 اسفند 98 از فدراسیون جهانی درخواست تغییر پرچم داده و فیده نیز با این موضوع موافقت کرد. وی دارای عنوان استاد بزرگ شطرنج زنان است و از سوی فدراسیون جهانی شطرنج نیز درجه استادی دریافت کرده است. خواهر وی رعنا حکیمی فرد نیز از دیگر شطرنج بازان ایرانی است .
کیمیا مرادی
شطرنج بازی که در ابتدای نوجوانی از ایران رفت. کیمیا در سال 1381 در حالی که پنج و نیم ساله بود برای اولین بار در رده سنی8 سال مسابقات قهرمانی نوجوانان کشور حضور یافت. در سال 1382 بار دیگر در همین رده حضور یافت و برای نخستین بار با کسب مقام سوم به روی سکوی قهرمانی رفت. در سال 83 برای سومین سال پیاپی در رده 8 سال حاضر شد و این بار با اقتدار به مقام قهرمانی دست یافت. در سال84 نفر سوم رده 10 سال شد. پس از آن به همراه خانواده از همدان به تهران نقل مکان کرد و در سال 85 با درخششی خیره کننده قهرمان رده سنی 10 سال شد.
در همین سال، عنوان نخست مسابقات بین المللی فجر نوجوان را نیز به خود اختصاص داد. در سال،91 مرادی، قهرمان شطرنج ایران در سفر توریستی که به نروژ داشت، درخواست پناهندگی داده و در این کشور ماند. مرادی در آن زمان 16 سال سن داشت و قرار بود در مسابقات قهرمانی رده بیست سال جهان شرکت کند اما به دلیل اتفاقاتی که در ایران برای او افتاد، شانس حضور در این مسابقات را از دست داده بود. او که از شش تا 16 سالگی در تمام رده های سنی قهرمان مسابقات شطرنج کشور بود، به علت دستگیری توسط گشت ارشاد، دیگر اجازه و فرصتی برای بازی در ایران پیدا نکرد.
فریناز لاری
فریناز لاری عضو تیم ملی کیک بوکسینگ بانوان ایران در سومین دوره بازیهای داخل سالن آسیا سیزدهمین مدال نقره را به دست آورد. فریناز لاری در مسابقات فینال کیک بوکسینگ داخل سالن ویتنام در وزن 52 کیلوگرم در مسابقه فینال نتیجه را به حریف ویتنامی خود واگذار کرد و مدال نقره این دوره از بازیها را کسب نمود وی در بازی نیمه نهایی بر حریف قزاقستانی غلبه کرده بود. فریناز لاری در سال 2009 در مسابقات داخل سالن قهرمانی کیکبوکسینگ آسیا، مدال برنز گرفت؛ در سال 2011 مدال طلای جام جهانی دایموند را به دست آورد؛ یک سال بعد در مسابقات قهرمانی آسیا در هند، مدال نقره گرفت؛ و سرانجام در سال 2013 با قهرمانی در رقابتهای جهانی برزیل، تبدیل به اولین زن ایرانی شد که در رشته ٔکیکبوکسینگ مدال طلای جهان را کسب میکند. فریناز که فوق لیسانسش را در رشتهٔ فیزیولوژی ورزشی از دانشگاه بریتیش کلمبیا در کانادا اخذ کرده، هماکنون ساکن شهر ونکوور در این کشور است و در کنار همسر و مربیاش علی خنجری، فعالیت حرفهای خود را ادامه میدهد.
سارا خسروی و مژگان تاجیک (ژیمناستیک)
سارا خسروی از مربیان شاخص ایران به همراه همسرش محمد رمضانپور از قهرمانان تیم ملی نیز راهی خارج از کشور شده اند. جمیله سروری نایب رئیس وقت فدراسیون ژیمناستیک معتقد است «ژیمناستها در ایران آینده و پشتوانهای ندارند و وقتی میبینند به آنها بها داده نمیشود، اگر راهی پیدا کنند ترجیح میدهند بروند.». مژگان تاجیک برای مربیگری به سوئد رفته. سالها قهرمان تیم ملی بود و به عنوان مربی، بسیار خوب فعالیت میکرد که مهاجرت کرد. تاجیک در مصاحبه ای گفت: شرایط طوری شد که حتی عشق به ژیمناستیک هم نتوانست من را در ایران نگه دارد. بسیاری از قهرمانان خوب ما که نتیجه سالها زحمات مربیان خود بودند، وقتی به اوج شرایط آمادگی خود رسیدند، مجبور شدند ژیمناستیک را کنار بگذارند؛ مانند زینب امیدیان یا فاطمه نوروزیان که علیرغم میل باطنی، به دلیل شرایط بد این رشته را کنار گذاشتند.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
شهره بیات
او نخستین و تنها زن داور بین المللی شطرنج رتبه A در آسیا و آموزگار فدراسیون جهانی شطرنج (فیده) است. شهره بیات دارای عنوان استادی فدراسیون جهانی شطرنج و دبیر پیشین فدراسیون شطرنج ایران است. شهره بیات تا پیش از مهاجرت از ایران به نام ایران، عضو ارشد کمیته داوران فیده بود و در سال (2019میلادی) به عنوان عضو ارشد کمیته داوران فدراسیون جهانی شطرنج و آموزگار فیده انتخاب شد. برای شهره بیات داور 32 ساله ایرانی، مسابقات قهرمانی جهان زنان در روسیه رویدادی ویژه بود. او برای نخستین بار به عنوان سر داور در یک تورنمنت حاضر میشد. اما این دستاورد در حاشیه انتشار گسترده عکس بدون حجاب خانم بیات در شبکه های اجتماعی قرار گرفت. شهره بیات در واکنش به این موضوع گفت: این خلاف باورهای من است. مردم حق دارند لباسی که میخواهند بپوشند را انتخاب کنند، این نباید اجباری باشد. من تحمل میکردم به این دلیل که در ایران زندگی میکردم و انتخاب دیگری نداشتم.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
درسا درخشانی
وی پس از سارا خادم الشریعه، دومین شطرنج باز زن ایرانی است که علاوه بر کسب درجه استاد بزرگ بانوان، در سن 18سالگی و در هشتاد و هفتمین کنگرهٔشطرنج جهان عنوان استاد بین المللی شطرنج را به دست آورد. وی سابقه قهرمانی شطرنج نوجوانان آسیا در سال 2012 و کسب مقام ششمی شطرنج جوانان جهان در سال2015 را در کارنامه خود دارد. درخشانی حدود سال94 با یک پیشنهاد از باشگاه بارسلونای اسپانیا برای ادامه تحصیلات دانشگاهی و شطرنج به آن کشور رفت و برای آن تیم بازی کرد. درخشانی در سالهای 2015 و 2016 در چند رقابت بین المللی بدون حجاب شرکت کرده بود اما حضور بدون حجاب وی در اوایل سال2017 در مسابقات شطرنج جبلالطارق درپی بازی برادرش در مقابل بازیکن اسرائیلی مورد توجه مسئولین قرار گرفت و واکنش رئیس فدراسیون شطرنج ایران مبنی بر محرومیت درخشانی از عضویت در تیم ملی شطرنج ایران را در پی داشت. وی پس از محرومیت، در سال 2017 فدراسیون خود را به فدراسیون شطرنج آمریکا تغییر داد. بعد از درسا درخشانی، برادرش برنا هم تصمیم گرفت برای تیم ملی شطرنج انگلستان بازی کند.
شیوا امینی
در سال 96 نشریه دیلی میل گزارش داد که شیوا امینی درخواست پناهندگی به کشور سوئیس داده است. امینی که عضو تیم ملی فوتسال و بازیکن لیگ های برتر ایران بود، فیلم هایی از خود در شبکه اجتماعی منتشر کرد در حالی که کشف حجاب کرده، در حال فوتبال بازی کردن است. در ادامه مسئولان فدراسیون فوتبال ایران، امینی را به دلیل عدم رعایت شئونات اسلامی از تیم ملی فوتسال بانوان کنار گذاشتند و او را از بازی در لیگ باشگاهی ایران و حتی مربیگری نیز محروم کردند و در نهایت به سوئیس پناهنده شد.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
راحله آسمانی
فدراسیون تکواندوی ایران در این سالها با مهاجرت دائمی یا خروج موقت تعدادی از نخبگانش مواجه بوده، از رضا مهماندوست سرمربی تیم ملی جمهوری آذربایجان گرفته تا میلاد بیگی از بازیکنان همین کشور که در المپیک 2016 نیز حضور دارد. راحله آسمانی در بازی های جهانی سال 2011 موفق به دریافت نشان نشد و چندی بعد نیز به دنبال حذف زود هنگام از مسابقات انتخابی المپیک 2012 لندن نتوانست به کسب سهمیه المپیک نایل آید اما از ایران مهاجرت کرد و به بلژیک پناهنده شد.آسمانی توانسته بود در بازیهای آسیایی تاریخ ساز شود.
او اولین زن ایرانی در این رشته بود که توانست به فینال بازی های آسیایی برسد. در فینال وزن 62 کیلوگرم به نماینده کره جنوبی باخت و نقره گرفت. طلای مسابقات آزاد 2013 آلمان، برنز مسابقات آزاد بلژیک، طلای مسابقات مستر هلند و نشان طلای 2013 تاپیا از عناوینی است که آسمانی پس از مهاجربت به بلژیک کسب کرده است. آسمانی پس از پناهندگی در بلژیک، در قالب تیم این کشور با حریف اسرائیلی نیز مسابقه داد و بر او غلبه کرد.
بازی دختران ایرانی در زمین سوخته
صدف خادم
خادم اولین زن ایرانی حاضر در یک مسابقهٔ رسمی بوکس و اولین زن ایرانی است که در یک مسابقهٔ رسمی به پیروزی رسیده است. این مسابقه از آن جهت حائز اهمیت است که در ایران، بوکس برای زنان ممنوع بوده است. خادم در رشتهٔ مهندسی ورزشی نیز قبول شد اما دانشگاه را برای اینکه تمام زمان خود را به بوکس اختصاص دهد رها کرد و در کنار تمرین به مربیگری بدنسازی و بسکتبال نیز می پرداخت. خادم دعوتنامهٔمسابقه ای رسمی در فرانسه را کسب کرد و با وجود مخالفت وزارت ورزش در این مسابقات شرکت کرد.
خادم اولین مسابقهٔرسمی خود را 24 فروردین در شهر بندری رویان در غرب فرانسه انجام داد. حریف او، «آن شوون» (Anne Chauvin)، بوکسوری فرانسوی بود. مسابقهٔمیان خادم و شوون در سه راند برگزار شد و در پایان وی با کسب امتیاز بر حریف خود پیروز گردید. در این مسابقه مهیار منشی پور مربیگری خادم را برعهده داشت. او این پیروزی را به «تمام مردان و زنانی که جانشان را برای دفاع از ایران فدا کرده اند» تقدیم کرد. پس از این مسابقه، خادم و منشی پور تصمیم به بازگشت به ایران داشتند ولی به دلیل بیم آنکه حکم بازداشت برای آنها صادر شده از این سفر چشم پوشی کردند که البته سفارت ایران در فرانسه احتمال بازداشت را رد کرد.
202 سال طول خواهد کشید تا شکاف جنسیتی در اقتصاد سراسر دنیا از بین برود؛ این را مجمع جهانی اقتصاد در گزارش سال گذشته خود اعلام کرد. این در حالی است که بسیاری از
پژوهش ها از اثرات مثبتی میگویند که تنوع جنسیتی روی کسب و کارها دارد.
سالی هلگسن، مدرس مدیریت ۵ توصیه مفید برای زنانی دارد که میخواهند در کار خود پیشرفت کنند.
1-روی دستاوردهای خود تأکید کنید
به گفته هلگسن انتظار برای این که دیگران به خودی خود متوجه کار ما بشوند و از آن قدردانی کنند، به جایی نخواهد رسید.
او میگوید با افراد زیادی برخورد کرده که در مورد دستاوردهایشان حرف نمیزنند. کسانی که به گفته او معمولا دو دلیل برای این کار خود دارند:“بعضیها میگویند“فکر میکنم وقتی کارم را درست انجام دهم، مردم خودشان باید متوجه شوند.“عدهای دیگر هم این دلیل را می آورند که“اگر قرار است برای جلب توجه دیگران مثل یک احمق نفرت انگیز رفتار کنم، همین بهتر که کسی متوجه کارم نشود.“به اعتقاد هلگسن چنین رویکردی هیچ نتیجهای برای فرد به دنبال نخواهد داشت.
حالا سوال این است که چطور این عادت را تغییر دهیم؟
هلگسن میگوید: نقاط قوت خود را پیدا کنید. مثلا اگر فکر میکنید رئیستان متوجه توانایی شما در برقراری ارتباط با دیگران نیست، یک بار در هفته برایش ایمیل بفرستید و به طور خلاصه
بنویسید با چه کسانی حرف زده اید. به گفته هگلسن این روش برای زنان خیلی خوب جواب داده است.
2-نه گفتن را یاد بگیرید
هلگسن میگوید رفتارهایی که در شروع یک کار به شما کمک میکنند ممکن است با گذشت زمان به موانعی در مسیر پیشرفتتان تبدیل شوند: “اگر همیشه به دنبال خوشحال کردن دیگران هستید، برای سپردن مسئولیت به دیگران و“نه” گفتن به آنها کار سختی پیش رو خواهید داشت. با این کار به دیگران اجازه می دهید از شما سوء استفاده کنند، از حد و مرزهایتان عبور کنند و وقت زیادی هم هدر بدهند.” چطور میشود جلوی این اتفاق را گرفت؟ هگلسون میگوید با قدمهای کوچک جلو بروید و برای خودتان حد و مرز تعیین کنید:“به خودتان بگویید: همین الانش هم مسئولیتهای زیادی دارم، بنابراین ماه آینده اگر از من خواستند به یک پروژه جدید بپیوندم یا کار دیگری انجام دهم، قبل از دادن جواب مثبت در موردش خوب فکر خواهم کرد. به این فکر میکنم که این کار چه سودی برایم دارد و این که آیا انجامش واقعا به نفعم هست یا نه.”
5 عادت که جلوی پیشرفت زنان در کار را میگیرد
3-کمالگرایی در برابر ریسک پذیری
هلگسون میگوید: “یکی از بزرگترین مشکلات کمالگرایی این است که نمیتوانید کاری را به دیگران بسپارید. این جمله که“آه! خودم انجامش بدهم راحتترم“را از خیلیها شنیدهام.” اما یک راه بسیار آسان برای ترک این عادت وجود دارد.
یک نفر را برای این که کاری را به او بسپارید در نظر بگیرید. این فرصت را به آن فرد بدهید و بعد از انجام آن کار نظرتان را هم به او بگویید. ریسک کنید و کنترل اوضاع را به فرد دیگری بسپارید.
احساس خوبی نسبت به این کار ندارید؟ پس بد نیست بدانید مطالعات نشان داده در محیطهای کاری زنان معمولا برای بی اشتباه بودن و دقتشان تشویق میشوند و این در حالی است که مردان اغلب برای ریسک پذیری و جسارتشان پاداش میگیرند. هلگسن میگوید یاد گرفتن ریسک پذیری و دوری از کمال گرایی کلید پیشرفت در کار است.
4-به خودتان اجازه اشتباه بدهید
زنان معمولا سختتر از مردان با اشتباهات خود کنار می آیند و این می تواند مانعی جدی بر سر راه پیشرفت کاریشان باشد. هلگسن می گوید:“با این کار در واقع به خودمان ضربه میزنیم.” او توصیه میکند به جای این کار به خودتان کمی استراحت بدهید. بپذیرید که انسان هستید و مثل هرفرد دیگری ممکن است اشتباه کنید.
5-از کوچک جلوه دادن خود دست بردارید
هلگسن میگوید زنان چه در ظاهر و چه در طرز بیان خود معمولا خودشان را کوچکتر از آنچه هستند جلوه میدهند.
معذرت خواهی، استفاده از جملاتی نظیر“یک لحظه وقت دارید؟“، نشان ندادن اقتدار و نداشتن احساس تعلق به جایگاه خود از جمله ویژگی های اخلاقی مشترک در میان زنان است.
هلگسون میگوید:“اگر میخواهید به عنوان مدیر پذیرفته شوید، باید جایگاهتان را مشخص کنید و رفتارتان طوری باشد که دیگران متوجه ارزشها و توانایی های شما بشوند.“
پروانه حسيني جامعه شناس: تحقيقات نشانگر اين است که در کشورهای مختلفی که شاهد فجايع طبيعي ويرانگر مثل زلزله ، سيل و بيماري بوده اند، زنان در دوران بهبودی و بازسازی نقش های مهمي بازی کرده اند ولي نقش آنها معمولا ناديده گرفته شده و به اندازه کافي شناخته، قدرداني، و تقويت نشده است.
زنان علاوه بر نيازهای خاصی که در هنگام وقوع سوانح طبيعی دارند که بايد برطرف شوند، دارای دانش و توان و مهارت هايی هستند که اگر درست شناخته شود و فرصت و امکانات لازم و مناسب در اختيارشان قرار بگيرد ضمن تقويت توانمندی های خود مي توانند منابع انساني مفيدی براي ارائه خدمات اجتماعی به جامعه خود در دوران بهبودی و بازسازی باشند.
نقش زنان در بحران های اجتماعی
نقش زنان در بحران های اجتماعی
بازگشت دارايي و کمک مالی
وقتي که سانحه ای طبيعی در محله ای فقير رخ مي دهد و يا باعث فقر مي شود، سرعت و کيفيت بهبودی به شدت بستگی پيدا مي کند به چگونگي نجات و بازگشت اموال در معرض خطر يا آسيب ديده افراد و همچنين جبران خسارات وارده با آنها به وسيله اهداء کمک های مالی، ورشکستگي و نياز شديد مالي مانع از عملي شدن برنامه ريزی های ويژه دوران بهبودی و بازسازی در زمينه های مختلفی مثل اجتماعی، روانشناختی، و بهداشتی می شود.
هر چه طول زمان نياز شديد مالي طولانی تر شود مشکلات جديدی به مشکلات قديم اضافه شده به پيچيدگی آنها اضافه مي کند. در اين ميان مهم است که در برنامه ريزی های اقتصادی زنان نيز به عنوان دريافت کننده کمک های مالی در نظر گرفته شوند و زير سايه مردان خانواده ناديده گرفته نشوند. در روزهايی که شدت فاجعه زياد است و کمک رساني نامنظم غير متمرکز به شکل توزيع آذوقه و وسايل ضروری به کساني که به ماشين های مراکز امدادی هجوم می آورند صورت ميگيرد معمولا زنان عقب رانده مي شوند. درست نيست که فرض کنيم که هميشه و الزاما کمک هايي که به دست مردان داده مي شود به همه زنان نيز مي رسد. لازم است روشي اتخاذ شود تا آذوقه و وسايل ضروری مستقيما به دست زنان نيز برسد.
احساس امنيتي که به ديگران منتقل مي شود
در روزهای بعد و زمانی که کمک رساني منظم تر و با برنامه ريزی انجام مي شود نيز لازم است امدادگران روشي به کار گيرند که آذوقه و لوازم ضروری را تا جاي ممکن به دست زن های خانواده هم برسانند. اين کار نه تنها موجب مي شود که کمک ها متعادل پخش شود بلکه کمک می کند تا احساس استقلال و اعتماد و امنيت زنان تقويت شود، با امدادگران و مراکز خدماتي آشنا شوند، و با آنها ارتباط برقرار کنند. اين احساس اعتماد و ايجاد ارتباط با امدادگران و مراکز خدماتي مقدمات مشارکت در امور اجتماعي آنها را در مراحل بعدي دوران بهبودي و بازسازي فراهم مي کند. در اين مرحله همچنين لازم است که به زناني که وارد خدمت رساني اجتماعي مي شوند نيز کمک مالي ويژه اختصاص داده شود.
تقسيم کار غير کليشه اي
در دوران بهبودي و بازسازي امکان اين اشتباه وجود دارد که تقسيم بندي کليشه اي کار بين زن و مرد تشويق و ترويج و حتي تحميل شود. تقسيم کار به کار زنان در درون خانه و کار مردان در بيرون از خانه اغلب تقسيم بندي درستي نيست. هم زنان در بيرون از خانه مي توانند نقش هاي مفيدي داشته باشند و هم مردان لازم است در داخل خانه قبول مسئوليت کنند.
يافته ها نشان مي دهد که در دوران بعد از فاجعه هاي طبيعي کار خانگي و مراقبت از کودکان و سالمندان و بيماران به شدت زياد و در عين حال امکانات و وسايل لازم براي انجام امور خانگي و مراقبتي کم و دشوار مي شود.
عادي کردن اين انتظار که زنان خانواده موظف به انجام اين امور هستند بار بسيار سنگيني را بر دوش آنها که خود ممکن است حال خوبي نداشته باشند مي گذارد. بايد مراقب بود که بيش از حد توان و خواست زنان بر نقش مراقبتي و خانه داري آنها به شکل هاي مختلف تبليغ و تاکيد نشود. همچنين پر کردن وقت زنان و صرف تمام انرژي آنها براي رسيدگي به امور خانه داري و مراقبتي مانع مشارکت آنها در امور اجتماعي مي شود. اين نه به نفع آنان است و نه به نفع جامعه.
مشارکت در رهبري و تصميم گيری
بعضي از زنان هر منطقه آسيب ديده مهارت هاي مهمي مثل رهبري و سازماندهي گروهي دارند. توصيه مي شود که در دوران بهبودي و بازسازي زناني که پتانسيل کار گروهي و تاثيرگذاری جمعی و سازماندهی دارند شناخته شده و از آنها برای مشارکت در تصميم گيری ها و امور اجتماعي ويژه اين دوران استقبال شود.
تجربه چندين کشور دچار حادثه نشان داده است که هر وقت زنان محلي خودشان در رهبري و تصميم گيري و سازماندهي گروهي مشارکت کرده اند کل جامعه سريعتر و گسترده تر و موثرتر از وقتي که فقط مردان در سمت هاي رهبري و تصميم گيري نقش داشته اند به نتايج مطلوب رسيده است. زنان به ويژه در روستاها و شهرهاي کوچک راحت تر از مردان به درون خانه ها راه پيدا مي کنند و مورد اعتماد زنان و کودکان و حتي مردان ديگر واقع مي شوند.
بسياري از زنان بهتر مي توانند جامعه خود را آموزش دهند و به حرکت بياندازند. بنابر اين زنان محلي که اين توان و انگيزه و اراده با ارزش را دارند بايد شناخته شوند و امکانات لازم براي ايفای نقش های اجتماعی در سطوح رهبری و تصميم گيری و سازماندهی در اختيار آنها قرار بگيرد.
در تاريخ تمدن های كهن جهان، اين کشور برجسته ترين و مهمترين سهم در بخشيدن زندگی و درخشش، به ديگر مردم جهان داشته است. نگاه ايرانيان نسبت به زن در اکثر ادوار مثبت و قابل توجه بوده، بالاخص در دوران باستان که او را موجودی مقدس، پاک می پنداشتند و مقام او را ارج می نهادند.
كلمه «زن» از «زادن» و «اضافه شدن» آمده است که معنی زندگی بخش و زنده بودن را می دهد.
زنان در طول تاريخ گاه مورد احترام و ارزش بوده و گاهي مورد ظلم و بي مهری قرار گرفته اند. در ايران باستان زنان به عنوان يكی از متمدن ترين اقوام جهان دارای جايگاه بسيار بلند و مقامی بس ارجمند بوده اند.
ايرانيان نه همچون اعراب زن را ننگ دانسته و نه همچون يونانيان آنرا مظهر شهوت و عياشی مردان قلمداد كرده اند، بلكه او را موجودي مقدس و پاك كه لازمه حيات است دانسته و مقام او را ارج نهاده اند.
از نشانه های عظمت و بزرگی كوروش تدوين اولين منشور حقوق بشر است كه هم اكنون در موزه بريتانيا نگهداری می شود اين منشور مدركی است برای اثبات عدالت جنسيتی، به گونه ای كه كوروش توجه خاصی به مقام و شخصيت زن بعنوان تربيت كننده نسل آينده داشته است.
به جرات می توان گفت زن در ايران قبل از اسلام و در دوره ساسانی جايگاه بسيار بالايی داشته و به عنوان يكي از اعضاء مهم جامعه در مسايل مختلف شركت می كرده است به گونه ای كه گاه تصميم گيري های نهايی را انجام داده است. تا جايی که چند تن از پادشاهان ايرانی زن بودند كه از جمله آنان «آذر ميدخت » دختر خسرو پرويز را می توان نام برد. اين موضوع نشان از برابری حقوق زن و مرد از هر لحاظ در اين دوره دارد.
زنان در ايران باستان دارای آنچنان ارزش و شخصيتی بودند كه حتی در ميان اديان جايی باز كرده بودند و بزرگ و ستودنی قلمداد می شدند ، چنانچه در آيين زرتشت يك روز از سال به نام روز زن نامگذاری شده است.
مردم ايران روز پنجم اسپندارمد «اسفند» را جشن می گرفتند و به آن عيد زن می گفتند، در اين روز مرسوم بود كه مردان بايد براي زنانشان هديه هايی ارزنده تهيه کرده و به آنان تقديم کنند كه اين مراسم در ايران باستان «مزدگيران» نام داشت و تقدير و تشكری از زحمات زن محسوب می شد.
انسان ها همواره در طول تاريخ در پی مدلی تكامل يافته تر از خود در همه زمينه ها بودند تا راه زندگی خود را بر روال همان مدل شبيه کنند، اين مدل گاه به صورت اسطوره هايی در اعتقادات و باورهای يك قوم جايگاهی خاص يافته بود كه اين حقيقت شناسه های فرهنگی يك ملت را نشان می دهد.
گاه اين اسطوره ها چنان در دل يك ملت راه يافته اند كه به مرور به صورت خدايانی بزرگ در آمده و مورد ستايش و عبادت قرار گرفته اند. يكي از اين اسطوره ها كه به مرحله الهه بودن و خدايی رسيده و در ايران باستان از اهميت بسياری برخوردار است «ناهيد» الهه زنان ناميده شده است.
ناهيد به عنوان الهه زنان قبل از اسلام، خدايی مونث بوده كه به اعتقاد آن دوران بر تمام اعمال و رفتار زنان نظارت دارد و از آنان خشمگين يا خشنود می شود و به هنگام نياز به آنان كمك می كند.
ايرانيان برای اين الهه معابدی ساختند و مجسمه هايی درست كردند و بصورت نماد در داخل معابد قرار دادند كه يك نمونه از آن در ،،سراب،، استان كرمانشاه است. اين الهه موسوم به الهه مادر است.
به اعتقاد ايرانيان ناهيد، خدای پاكی و بی آلايشی و الهه بارداری است و به هنگام زايمان به كمك زنان می آيد.
ناهيد براي مردان نيز قابل ستايش بوده است زيرا اين الهه به عنوان اسوه زنان ايرانی، دارای پاكی و عفت و شخصيت بسيار بالايی مملو از وقار و متانت و دوستدار عصمت است.
بعد از اين دوران تا پايان دوره قاجار، نامی از زن و حقوق و آزادی زنان نيست. هر چند گاهی زنان برجسته، تاريخ را رقم زدهاند اما اين امر عموميت نداشت. بايد اذعان داشت که زنان ايراني در اواخر دوره قاجاريه در وقايعی چون نهضت تنباکو و انقلاب مشروطيت، نقشي فعال و مستقيم ايفا نمودند اما اين حضور جرقهای بيش نبود و دربرگيرنده پيامد مثبتی که زمينهساز و تسهيلکننده تامين حقوق ابتدايی آنان براي ورود به متن تحولات باشد، بهشمارنمیرود.
در عصر پهلوی شعار آزادی زنان در محور سياستها قرار گرفت و زنان توانستند از برخی حقوق برخوردار شوند اما در عمل همچنان در حاشيه بودند. در اين دوره حضور زنان صرفا يک حضور کمی بود و در واقع آنها عملا غايب بودند.
با آغاز سلطنت پهلوی، هرچند نهادهاي دموکراتيک اجازه فعاليت سياسي بهدست نياوردند، اما در زندگي فردي و اجتماعی زنان ايران وقايع و حوادث دگرگون ساز اتفاق افتاد و در پرتو آن نيازهای روز و مقتضيات اجتماعی آشکار شد. در عصر پهلوی، بحران حقوق زن که براي نسل ها مکتوم بود، به مسالهای مهم، آن هم در شکل خشونت آميز آن تبديل شد. در اين عصر تقابل ميان تجددگرايی و سنتگرايی براي نخستينبار و بهگونهای آشکار حول محور حقوق زن در تقابل با يکديگر قرار گرفتند و زنان ايران به نمودار زنده اين رويارويی تبديل شدند.
عليرغم چنين پيشينهای، زنان در مقطع انقلاب اسلامی 1357 به صحنه آمدند و قدرت نهفته و بالقوه خود را برای حضور در تحولات انقلاب نشان دادند. چه بسا اگر نقش زنان را در علل پيروزی انقلاب حذف کنيم، عوامل ديگر نيز آنقدر موثر نباشند؛ چنانکه حضرت امام نيز همواره بر اهميت اين قشر از جامعه تاکيد بسيار میکردند.
نقش زنان در دوره انقلاب و پس از آن در دوره هشت سال دفاع مقدس، غيرقابل انکار است. زن ايرانی اين بار با حضور خود در صحنه انقلاب دو هدف داشت: اعتراض به وضع موجود و درخواست تحولی بنيادين در ديدگاههای حاکم بر جامعه در مورد زنان.
بانوان پارسی از الهه ناهید در زمین تا انوشه در فضا
در روند تحولات معاصر نبايد نقش زنان را فراموش کرد. امروزه توانايی و کارآيی زنان همپای تواناييهای مردان و شايد هم فراتر است. زنان به حقوق خود آگاه شدهاند؛ هر چند تا رسيدن به نتيجه مطلوب هنوز فاصله زيادی دارند. اما بايد اذعان داشت موضوع زن و آزادي های قانونی وی از جمله پديدههای ويژه عصر حاضر است و اين حرکت از قرن نوزدهم به صورت يک جنبش اجتماعي درجوامع اروپايی ظهور کرده است.
هر چند امروزه وجوه افراطی اين جنبش به شکل فمينيسم خود را نشان داده، اما جنبش آزادی زنان در اشکال سالم خود دارای مضامينی انسانی و عدالت خواهانه است. امروزه مساله آزادی زن، همچون مبحث مشارکت سياسی و آزادی بيان، يکی از چالش های مهم ميان انديشه ديني و مکاتب بشری به شمار میرود.
در دوره پس از انقلاب، تلاشهای زيادی براي ايجاد موقعيت بهتربرای زنان انجام شد . انوشه انصاری ، بانوی ايرانی به فضا مي رود و مريم ميرزاخانی جايزه بزرگترين رياضی دان های جهان را مي ربايد. حتي زنان توانستند برخي مسئوليتهای کليدی جامعه همچون معاونت رييس جمهور را به دست گيرند. با اين کار، زن ايرانی توانست توانايي های خود را در اجتماع نشان دهد و ثابت شد که موضوع فعاليت سياسی زن از ديدگاه اسلام با نوسازی انديشه اسلامی معاصر مغايرتی ندارد و خروج امت اسلامی از حالت بحرانی امروز جز با مشارکت فعالانه زن در اصلاح و توسعه امکانپذير نيست.
حضور فعال زنان ايراني در عرصه های مختلف، خط بطلان بر انديشه هاي ارتجاعی کشيد و نشان داد که اسلام و بهويژه فقه شيعه بهترين دفاع را از حقوق زنان به عمل میآورد. ازاين رو بايد گفت مشارکت زنان در اجتماع درواقع نيازمند درکی نو از واقعيت های موجود است.
Iran has an ancient culture and a great antiquity. In the history of the world›s ancient civilizations, this country has played the most prominent and important role in giving life and flourishing to the people of the world.
Iranians has had a positive and significant view of woman in most time periods in history, especially in ancient times, when they considered her a holy, pure being and respected her status.
In Persian, the word «woman» has its roots in «zadan» and «Ezaf-e shodan», meaning to give life and to be live.
Throughout history, women have been respected and valued and sometimes they have been oppressed and victimized as well. In ancient Iran, woman, as was believed to be one of the most civilized creatures in the world, had been considered to have an elevated character and an honorable position.
Being different from Arabs who thought of woman as a disgrace and the Greeks who considered her to be the embodiment of men’s lust and pleasure, Iranians
acknowledged her a sacred and a pure being whose respected presence is a MUST for life.
One of the signs of Cyrus’s majesty and grandeur is the compilation of the first human rights charter now available in the British Museum. This charter is a proof of gender equality, as Cyrus paid special attention to the status and character of women as the educators of the next generation.
It is safe to say that in pre-Islam Iran and specifically in the Sassanid era, women had a very high position and were considered as important members of society to the extent that they had a voice in various issues and sometimes appeared to be in the decision-making position. A number of the Persian kings were women, among them was «Azar Midokht», the daughter of Khosrow Parviz. This shows that during this period men and women had equal rights in all matters.
Women had such a value and personality in ancient Iran that they even had their say among religions and were considered great and praiseworthy, as in the Zoroastrianism one day of the year was denominated as Women’s Day.
On the fifth day of Espandarmad (the last month of the year), the people of Iran used to hold a celebration and call it Eid-e-Zan (meaning Woman’s feast ). On this day, it was customary for men to give valuable gifts to their wives. This culture was symbol of appreciation of women’s efforts.
Throughout history, human beings have always sought a more evolved model than themselves to make their way of life similar to that of the model. This model has sometimes found a special place in the beliefs of people as myths which show the cultural identity of a nation.
Sometimes these myths have found their way into the heart of a nation that have gradually become great Gods and have been praised and worshiped.
One of these myths, which has reached the level of being a goddess and is of great importance in ancient Iran, is called «Nahid», the goddess of women.
Nahid, as the goddess of pre-Islamic women, was a female god who was believed to be the supervisor of all women’s actions and behavior, become
angry or pleased with them and help them when needed.
Iranians built temples for this goddess, made her statues and placed them inside the temples as a symbol, an example of which is in «sarab» a village
in the city of Kermanshah. This goddess is called the mother goddess.
Based on Iranians beliefs, Nahid is the god of purity, innocence and the goddess of pregnancy who comes to the aid of women during childbirth. Nahid is also praiseworthy in the eyes of Iranian men since this goddess, as a model of Iranian women, has purity and chastity and an elevated personality full of dignity and sobriety and loves infallibility.
Persian Women,From Nahid on earth to Anousheh in space
After this period, up until the end of Qajar era, there was no trace of women and women’s rights and freedom. Although prominent women sometimes contributed significantly and made history but this was not a general trend.
It should be acknowledged that Iranian women had an active role in events such as the tobacco protest and the Persian constitutional revolution in late Qajar period, but this presence was nothing more than a spark and did not result in a positive outcome that facilitates the provision of their basic rights to enter the context of developments.
In the Pahlavi era, the slogan of women’s liberation became the focus of politics, and women were able to enjoy certain rights, but in practice they were still on the sidelines. During this period, the presence of women was not strong, and in fact they had not an audible voice.
With the beginning of Pahlavi reign, although democratic institutions were not allowed to engage in political activities, but a number of reforming events took place in the personal and social life of Iranian women and as a result shed some light on social demands. In this era, the crisis of women’s rights, which had been hidden for
generations, became an important issue in its fanatic form. This was for the first time that confrontation between modernism and traditionalism with the issue of women’s rights in focus arouse and Iranian women became a living diagram of this confrontation.
Despite such a background, women appeared actively during the Islamic Revolution of 1978 and showed their hidden and potential power to participate in the developments of the revolution. This contribution was such a significant one that if we eliminate women from the grounds of the Islamic revolution victory, other factors will not be as effective. Furthermore, Imam Khomeini had constantly highlighted the importance of this stratum of society.
The role of women in the victory of the revolution and after that in eight years of imposed war with Iraq is undeniable. This time, the Iranian woman had two goals by appearing on the forefront of the revolution: first protesting the status quo and second demanding a fundamental change in the way society views women.
The role of women should not be overlooked in the process of contemporary developments. Today, women’s empowerment and efficiency go hand in hand with men’s and perhaps they take the lead. Women have awareness of their rights; However, there is still a long way ahead to get to that desired result.
However, it must be admitted that the issue of women and their legal liberations is one of the special phenomena of the current era, and this movement has emerged as a social movement in European societies since the nineteenth century.
Although today’s extremist versions of this movement have shown themselves in the form of feminism, the true women’s liberation movement has humane and justice-oriented themes. Today, the issue of women’s freedom, as well as political participation and freedom of expression, is one of the important challenges between religious thoughts and human schools.
In post-revolutionary Iran, many efforts were made to create a better position for women. Anousheh Ansari, an Iranian woman, went into space and Maryam Mirzakhani won the world’s greatest mathematician award. They even have been able to take on some of the key positions in society, such as the vice president of the country. By doing so, the Iranian woman was able to show her abilities in society and proved that the issue of women’s political activity from the Islamic point of view does not contradict the modernization of contemporary Islamic thought and that the survival of the Islamic Ummah from current crisis is possible only with women’s active participation in reformation and development.
The active presence of Iranian women in various fields has invalidated reactionary ideas, showing that Islam, and in particular Shia jurisprudence (Figh), is the best supporter of women’s rights. Therefore, it should be said that women’s participation in society actually requires a new understanding of the existing realities.
