دسته: اجتماعی

این روزها اختلاف نظرها در زمینه حذف غربالگری اجباری جنین و نسخ قانون سقط چنان بالا گرفته که پای بسیاری از فعالان اجتماعی را هم به میان کشیده است. به‌ویژه اینکه اعضای کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و تعالی خانواده مجلس مصرند که مخالفان این طرح آدرس غلط به مردم داده‌اند و خبری از حذف کلی غربالگری نیست، بلکه صرفا قرار است این موضوع به قول خودشان نه به‌صورت افسارگسیخته گذشته که تنها بنابر ضرورت و براساس تشخیص پزشک متخصص انجام شود.
در روزهایی که مخالفان و موافقان این طرح در مقابل یکدیگر صف‌آرایی کرده‌اند و موجی از نگرانی‌ها هم در میان عموم مردم به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده است، این طرح در کمتر از ۳ماه از پیشنهاد علنی آن از سوی مجلس یازدهم، چند روز پیش در سکوت خبری به شورای نگهبان ارسال شد. آنطور که سخنگوی کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و تعالی خانواده به همشهری گفته، از روز چهارشنبه، ۱۸ فروردین‌ماه، بررسی آن در شورای نگهبان آغاز شده و این شورا تا ۱۰ روز پس از این تاریخ، در مورد آن اعلام‌نظر خواهد کرد. این در شرایطی است که حتی برخی از اعضای کمیسیون بهداشت مجلس نیز نسبت به ارسال این طرح به شورای نگهبان اظهار بی‌اطلاعی کرده اند.
جالب این که در روزهای گذشته، به همت انجمن آکادمی ژنتیک ایران طی کارزاری از عموم مردم خواسته شد طوماری الکترونیک با عنوان «نه به لغو قانون سقط جنین» امضا کنند. درواقع این کارزار، خواستار ارسال مجدد این طرح از شورای نگهبان به مجلس و بررسی مجدد آن است.
براساس طرح کشوری غربالگری که از سال ۸۴ در کشور اجرایی شده، به تمام زنان باردار پیشنهاد انجام غربالگری داده می‌شود. به آنها گفته می‌شد که درصورت تمایل، طی هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری، تحت غربالگری قرار گرفته و جنین‌شان را به لحاظ ناهنجاری‌های ژنتیک بررسی کنند. مجلسی‌های موافق طرح معتقدند نحوه رفتار پزشکان با مادران باردار به‌نحوی است که آنها مجبور به انجام غربالگری می‌شوند.
بار سنگین بر دوش جامعه
اینها در حالی است که طبق نظر بهزیستی کشور که در این زمینه دغدغه مند تر از ارگان های دیگر به شمار می تست غربالگری از تولد هفت هزار کودک دارای معلولیت جسمی یا ذهنی در ایران جلوگیری کرده است که در صورت تصویب طرح حذف غربالگری در مجلس یازدهم قطعا این آمار کاهش پیدا می‌کند. اما تولد یک فرزند دارای معلولیت، که در صورت تصویب این طرح احتمال آن در جامعه بیشتر می‌شود، چه پیامدهایی می‌تواند برای اعضای یک خانواده به خصوص مادران داشته باشد؟
کودک دارای معلولیت، خانواده را در معرض مشکلات زیادی قرار می‌دهد که فشار آن بیشتر بر روی والدین و به خصوص مادر است. علاوه بر این اصولا تولد فرزند فشارهای روانی متعددی را بر والدین تحمیل می‌کند. حال اگر نوزادی با معلولیت‌های ذهنی یا جسمی متولد شود، فشارهای روانی حاصل از وجود این فرزند بر اعضای خانواده به خصوص مادر چندین برابر می‌شود. گذشته از تحمل فشارهای روانی و جسمانی، بار سنگین مالی خدمات پزشکی و درمانی، از دست دادن تفریح‌های مورد نیاز، و از دست دادن روابط اجتماعی می‌تواند بر فشار روانی پدر و مادر این کودکان بیافزاید. از آنجا که بسیاری از والدین کودکان دارای معلولیت در مشاغل پردرآمدی فعالیت ندارند، اساسا توان تأمین هزینه نیازهای خاص کودک‌شان را ندارند. چرا که این کودکان از نظر پزشکی نیازهای پیچیده‌ای دارند و اغلب به مراقبت‌های همیشگی نیازمند هستند.
بحران و خانواده های خسته
طبق تحقیقات انجام شده یکی از دلایل مهم کاهش فرزندآوری در خانواده‌های ایرانی، مشکلات اقتصادی است. از سوی دیگر سالیانه حدود 200 هزار نفر از جمعیت جوان کشور مهاجرت می‌کنند. آیا راه حل افزایش جمعیت جوان کشور ایجاد شرایط مناسب اقتصادی و شرایط مناسب برای حفظ نخبگان کشور و عدم مهاجرت آنها است یا افزایش جمعیت دارای معلولیت و به دنبال آن تولید بحرانی جدید برای خانواده‌های خسته‌ای که اغلب از قشر ضعیف جامعه هستند.

بنابراین دلایل انبوهی از متخصصان از تصویب طرح حذف غربالگری بسیار نگرانند و نسبت به پیامدهای تصویب چنین طرحی هشدار داده‌اند. انجمن علمی پریناتولوژی ایران در بیانیه‌ای هشدار داده است که حذف برنامه غربالگری منجر به سقط‌های غیرقانونی، غیرایمن، و افزایش مرگ و میر مادران و از دست رفتن قدرت باروری آنها می‌شود. این هشدارها جدی است و پیشگیری از پیامدهای دردناک چنین طرحی گریزناپذیر نیست، سیاستگذاران به این مهم توجه کنند و این هشدار را جدی بگیرند.
اعظم‌السادات موسوی، رئیس انجمن متخصصان زنان و مامایی ایران ازجمله افرادی است که معتقد است گرچه با مخالفت‌های گسترده عبارت حذف غربالگری از ماده ۵۳طرح جدید برداشته شده، اما آنچه باقی مانده به‌واقع فرق چندانی با اصل موضوع ندارد. او به همشهری می‌گوید: «در تبصره‌های یک، دو و سه این ماده ذکر شده که غربالگری برای مواردی انجام می‌شود که پزشک ضروری تشخیص داده یا مادر اصرار به انجام این کار داشته باشد. با این حال، درصورت طرح این درخواست از سوی پزشک، باید این موضوع همراه تمام جزئیات و شرایط بیمار در سامانه‌ای که راه‌اندازی خواهد شد، قید شود؛ بنابراین پزشک جوابگوی این درخواست خواهد بود.»
تولد سالانه 9 هزار معلول
او معتقد است سالانه ۸ تا ۹ هزار مجوز سقط درمانی از سوی سازمان‌ پزشکی قانونی به‌دلیل اختلال در جنین یا مشکلات مادر صادر می‌شود، اما این میزان سقط به هیچ عنوان در افزایش جمعیت تأثیرگذار نیست؛ موضوعی که ۱۸ فروردین، سیدمحمد اکرمی، رئیس انجمن علمی ژنتیک پزشکی ایران نیز به آن اشاره کرده و گفته بود، اگر این طرح نهایی شود، موجب تولد سالانه ۹ هزار فرزند معلول خواهد شد.
در شرایطی که مخالفت‌های انجمن‌های علمی و پزشکی و همچنین اعتراضات مدنی با طرح تعالی خانواده و جمعیت بالا گرفته، تا کمتر از یک‌هفته دیگر شورای نگهبان در مورد آن اظهارنظر خواهد کرد؛ طرحی که حتی در دل مجلس شورای اسلامی نیز مخالفانی دارد.
همایون سامه‌یح ‌نجف‌آبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس که از مخالفان این طرح است، ضمن اظهار بی‌اطلاعی از آخرین وضعیت این طرح به همشهری آنلاین گفته است :«کسی که یک فرزند معلول داشته باشد، تمایلی به فرزندآوری مجدد ندارد و همین موضوع اثر معکوس روی ازدیاد جمعیت خواهد گذاشت. من نمی‌خواهم نقدی بر نظر همکارانم وارد کنم، اما مسئله این است که خیلی از اقوام و نزدیکان نمایندگان مجلس در غربالگری شرکت کرده و پزشک به آنها گفته که جنین شما ناقص بوده و باید سقط شود؛ درحالی‌که آنها جنین را حفظ کرده‌اند و بعد نوزاد سالمی متولد شده است. همین تشخیص‌های اشتباه موجب شده که برخی بر این موضوع پافشاری کنند.»

سابقه گز کرمانی دراصفهان به 110 سال پیش برمی گردد.آن زمان که سه برادر در یک کارگاه کوچک، ساخت گز را شروع می کنند و با زور بازو وتلاش اکنون به یکی از شناخته شده ترین برندها تبدیل می شوند. خاطرات او زیاد است از روزهای دیرین که طفلی بوده و در کنار پدر و عموها کار می کرده است. با او در اتاق کارش قرار گذاشتیم . اتاقی بزرگ با یک میز کنفرانس و میز کوچکتری که خودش پشت آن نشست و به ما گز تعارف کرد این گفت و گوی شیرین حاصل زمانی است که او درباره یک قرن شیرین کردن دهان مردم در روزها و سال های نوروز گفت.
گز کرمانی همیشه برند بوده یادم می آید در گذشته های نه چندان دور اینجا صف می بستند برای گزهای شما، هنوز هم این صف ها هست ؟
بله قبلا صف مقابل مغازه ما اندازه 200 متر بود. تا جایی که به ما هشدار داده شد که با دیدن این صف هر کسی فکر می کند در اصفهان قحطی آمده، برای همین در کوچه پشتی دری باز کردیم و مردم از آنجا گز می خریدند. مردم حتی نصف شب و دم صبح می آمدند، پشت در آتش روشن می کردند و برای خرید گز می ایستادند تا اولین نوبت باشند و معطل نشوند. گاهی یک صبح تا عصر طول می کشید تا بتوانند گز بخرند.
گز در بسیاری از شهرهای ایران تولید می شود ولی گز اصفهان معروف است چرا؟
و در واقع سایر شیرینی هایی که با نام گز عرضه می شود مشابه گز هستند. اما گز اصلی مربوط به اصفهان است. گز کرمانی آوازه ای بیش از ۱۰۰ سال دارد و اکنون قدیمی ترین نامی است که آوازه اش با گز عجین است. اصفهان از دوران قدیم اصلی‌ترین مرکز تهیه و ارایه گز بوده است و پرآوازه‌ترین برندهای تولید این کالا در اصفهان به فعالیت مشغول بوده اند.در سال ۱۲۸۱ شمسی مرحوم “حاج میرزا حسین محسن‌زاده‌کرمانی” پدر بنده به اتفاق دو برادر مرحوم دیگرشان به نام های “حاج میرزا حسن” و “حاج میرزا علی محسن‌زاده‌کرمانی”، مجموعه گز کرمانی را ایجاد کردند که هنوز هم توسط سه فرزند این سه برادر یعنی “حاج‌تقی”، “حاج‌رضا” و بنده ادامه دارد و در حال حاضر محصولاتش شامل گز، سوهان، آب نبات، نبات و پولکی اصفهان تهیه و تولید می شود. در حال حاضر گز کرمانی قدیمی ترین گز در اصفهان است، البته افراد قدیمی تری بودند که در این زمینه فعالیت داشتند، اما از دنیا رفتند و فرزندانشان هم شغل آنها را ادامه ندادند.

حالا شما کارخانه دار هم هستید. این شیرینی فوق العاده چه مزیتی داشت که از اقصی نقاط دنیا برای آن سر و دست می شکنند؟
به خاطر دارم ۵۰ سال پیش آقای دکتر نیلفروشان که سفیر ایران در فرانسه بود می‌گفت رییس جمهور فرانسه همیشه از من می خواست که از این شیرینی به کشورش ببرم و گز را خیلی می پسندید. با وجود اینکه گردشگران خارجی نیز بسیار به گز اصفهان علاقه دارند و خریداری می کنند، اما شیرینی گز درست به دنیا معرفی نشده است و نمی دانند گز چه موادی دارد و تنها با این عنوان که شیرینی خوش طعمی است آن را می‌شناسند. البته توسعه فروشگاه گز کرمانی یکی از اهداف ما است و همواره به سایر شهرهای ایران صادرات داشته ایم، حتی به شهر تبریز که منبع شیرینی‌جات است، خلاصه اینکه از تمام ایران مشتری داریم، همچنین صادرات به اروپا، کشورهای عربی و حتی امریکا به صورت مرتب انجام می شود.
گز همیشه با نام عید توام بوده و گز شیرینی عید و سال نو است از سال های نویی که در کنار تولید گز گذراندید بگویید.
اتفاقا از آن دوران خاطره های زیادی دارم، چون در زمانی که همه مشغول عید بودند ما مشغول کار بودیم و وقتی لباس های نو ما با آرد گزها سفید می شد، ما ناراحت می شدیم و پدرم می گفت با همین ها است که توانسته ایم برایت لباس بخریم.

می رود به گذشته دور و می گوید: آن زمان سه برادر مرحوم، گز و سوهان و کُرک(نان کرک) محصولات این کارگاه بود، اما الان به جای نان کُرک، نبات و پولک تولید می کنیم. فروشگاه و کارگاه گز کرمانی از ابتدا تاکنون در چهار نقطه شهر اصفهان دایر بوده است که نخستین بار در ابتدای بازار بزرگ بود و بعد به باغ قلندرها رفت، سپس به مکان دیگری در کنار باغ قلندرها نقل مکان کرد و بار چهارم هم که در مکان کنونی یعنی در خیابان عبدالرزاق مستقر شده است. خاطره دیگر من هم این است که زمانی محمدرضا شاه به اینجا آمد و خواست تا گز باکیفیتی تولید شود و آن را به کشورهای دیگر بفرستند. ما که می خواستیم کار خوب و باکیفیتی ارایه بدهیم، خیلی با دقت کار را شروع کردیم، تا اینکه بخش پاک کردن مغز به عصر انجامید، آن زمان در کارگاهمان چراغ تیریکا استفاده می کردند که کنارش یک پیچ داشت و اگر یک ذره کم یا زیاد می شد بوی نفت ایجاد می کرد. خلاصه اینکه گز را درست کردند و وقتی آن را امتحان کردند دیدند بوی نفت می دهد! مجبور شدند همه را دور بریزند و از نو دوباره درست کنند.

چرا گز قبلا طعم خوشمزه تری داشت؟ حالا نه گزهای عید مثل قبل است و نه عیدهای گذشته مثل حالا.
الان گلوکز به جای گز انگبین بسیار زیاد استفاده می شود، حالا به دلیل گرانی، این محصول معمولا کمتر استفاده می شود و بیشتر مصارف دارویی دارد و در عطاری ها می توانید از این ماده سراغ بگیرید. تجملات و چشم و هم چشمی ها هم باعث شده که دیگر عیدها مثل قبل نباشد. عیدهای گذشته حال و هوای دیگری داشت با اینکه مردم درآمد کمتری داشتند، اما انگار همه چیز بود، صلح، صفا .
روش تهیه گزها به چه شکل است؟
برای تولید گز کرمانی ابتدا شکر و گلوکز قوام آمده و بعد چندین ساعت در میکسرهای مختلف هوادهی می شود، سپس سفیده تخم مرغ و بعد گلاب و مواد افزودنی همچون شیر خشک، گز انگبین، ترنجبین، گلاب طبیعی قمصر و سفیده تخم مرغ به آن اضافه می‌شود، این افزودنی ها طبیعی و غیرشیمیایی است. بعد هم مغز پسته یا مغز بادام یا خلال بادام اضافه می شود. انگبین ها مواد شیرینی است که به صورت طبیعی و صمغی شکل روی درختچه های خاردار تشکیل و به جای شکر و قند مصنوعی از انگبین ها در گزهای اصیل استفاده می شود. ترنجبین، گز انگبین، شیر خشت و گز علفی همه از گروه انگبین ها هستند. انگبین از زاگرس تهیه می شود، دامنه کوه زاگرس از خوانسار شروع می شود و تا خرم آباد ادامه می‌یابد و بوتۀ گز در همه جای آن وجود دارد که مثل درخت می ماند. البته این نکته هم وجود دارد که می گویند چون گز خوانساری زیاد به اصفهان می آمده و استخراجش زیاد بوده است، برای مصرف آن به تکاپو می افتند و به این ترتیب بوده است که به گز انگبین پی می برند. البته می گویند از دوران شاه عباس گز وجود داشته ولی پیش از این با “کمچه” و “پا” تولید می‌شد و الان با برق و ماشین است و روش ساختش فرق کرده است.

پسوند فامیل شما کرمانی است و جالب است که در اصفهان برند شده اید. اهل اصفهان هستید یا کرمان؟
چند نسل قبل از ما کرمانی بودند ولی پدران ما اصفهانی بودند. نام پدربزرگمان محسن بوده است و برای اینکه نامی از او بماند، نام خانوادگی “محسن زاده کرمانی” را انتخاب کردند.
و دلیل این همه شهرت چیست ؟

صداقت پدران ما در این حرفه دلیل ماندگاری نامشان و سبب شهرت گز کرمانی شد. آن سه برادر تقوای زیادی داشتند. چندین مرتبه اتفاق افتاده بود که محصولشان عیب پیدا کرده و آنها آن را فورا دور ریخته و حتی ذره ای از آن را به دست مشتری نداده بودند. دلیل دیگر این بود که وقتی متفقین در ایران رخنه کرده بودند خیلی ها فرصت کردند تا در کارشان تقلب کنند و محصولشان را با قیمت زیاد و کیفیت پایین بفروشند، ولی سه بردار مرحوم کرمانی بر اساس همان صداقت و درستی کارشان را ادامه دادند و این چنین شد که از آن روز خیلی عنوان پیدا کردند و تا کنون هم این صداقت از بین نرفته و ادامه پیدا کرده است.هر کسی در شغلش ناراحتی و دلهره ای دارد، مثلاً در شغل ما این نگرانی همیشه وجود دارد که ممکن است جنس خراب شود و این مسئولیت زیادی دارد، ممکن است محصول عیب پیدا کند چون نیاز به حرارت مناسب و تنظیم شده ای دارد و اگر برق برود یا موتور بسوزد جنس را خراب می کند؛ تا الان هم این اتفاق افتاده ولی هیچوقت نگذاشتیم مشتری ناراضی باشد. در واقع باید گفت که نگهداری گز خیلی مهم است و اگر در جایی که بالای ۲۰ درجه باشد قرار بگیرد زود خراب می شود، اما دستگاه کیفیت کنترل داریم که هر چیزی را قبل از کار آزمایش می کند، حتی بعد که محصول تولید شد باز هم مورد آزمایش قرار می گیرد تا آلودگی نداشته باشد و جنس سالم بیرون برود. شغل ما پر دردسر و وقت گیر است، حتی در مواقع استراحت مدام فکر می‌کنیم که کارمان عیب پیدا نکند و دلهره داریم. البته هیچ کاری بی زحمت و مشکل نیست ولی باید مشکلات را حل و فصل کرد. یکی از بزرگترین مشکلات ما مسائل فروش محصول است که با ورود جنس های نامرغوب به بازار به کار ما آسیب می رسد، چرا که وقتی کسی گز خریداری کند و ببینید بی‌کیفیت است و آن طعم و مزۀ خوب را ندارد از جنس سیر می‌شود و دیگر آن را نمی خرد. پس در این شغل صداقت حرف اول را می زند.

سرما هیاهوها را خوابانده و انگار اینجا زیر سقف خفته بازار، دنیا دارد یخ می زند، آفتاب کم رمقی بر راسته قیصریه می تابد و تنها کسانی که سکوت را می شکنند، فراموش شدگانی هستند که زیرپوست بازار گم شده اند.
هر بار سوزی به تن بازار هجوم می آورد و رعشه می اندازد به تن جوان ها و پیرهایی که سالیان سال است به دور از دغدغه ماشین ها و آدم ها اینجا امپراطوری کوچکی را تشکیل داده اند.
برای تاريخ گذشته این امپراطوری كهنه، بايد تاريخ را ورق بزنی و به گذشته گام بگذاری . گذشته ای که برای محسن که یکی دو سالی است کارش را شروع کرده معنایی ندارد.
کارتن و نایلون ها و کلی بار ستون شده بین احمد و راه گذری که او هر روز آن را می پیماید. گاری هر بار سقلمه می خورد و باز روی سطح ناهموار بازار می غلتد و صدای نخراشیده اش سکوت را می شکند.
بعضی از باربرها هم در پناه دیواری روی گاری خود نشسته‌اند و کار کردن همکارانشان را نگاه می‌کنند. جوان 30 ساله ای با چهره ای سوخته و ریش هایی نازک و تنک گاری را هل می دهد و در دنجی بازار صدای آوازش می پیچد. محسن 5 سالی می شود که اینجا بار می برد. بعد از یکسال دربه دری و دنبال کار گشتن. عطای لیسانش را به بقایش بخشید و تصمیم گرفت که کار پدرش سرا ادامه دهد و روی گاری کار کند.

سختی کار پدر را مچاله کرده است، رنج سال ها کشیدن گاری برایش رمقی نگذاشته. پیرمرد آه می کشد، انگار زندگیش زاییده اندوه باشد، دستش را نشانه می برد به محسن و می گوید: این پسر را می بینی از بیکاری آمده اینجا. لیسانس دارد به خدا. پناه برده به این گاری تا نان حلال داشته باشد بگذارد سر سفره زن و بچه اش. تو را به خدا این ها را بنویس. محسن سرش را زیر انداخته. وقتی اولین بار خبر قبولیش را دید از خوشحالی پر درآورد، اما حالا همه کلک و پرش ریخته، نه بال پرواز دارد و نه روی بیکار شدن. این تنها کاری است که بعد از چند سال درس خواندن در رشته تاریخ به دست آورده . به قول خودش کاش پایم می شکست اینقدر خرج نمی کردم برای رشته ای که حالا باید گاری را به دنبال بکشم.
توی تیله قهوه ای چشمهای جوانی که بیشتر از سه دهه از زندگیش را سپری کرده است، عکس گاری تمام قد افتاده است. برای او و پدرش که پیر این کار است شغل دیگری پیدا نشده و پسر میراث پدر را می چرخاند تا چرخ زندگیشان بچرخد.
توی تاریخی ترین بازار اصفهان محسن ها کم نیستند، کسانی که ساعت های عمرشان زیر بار چرخ های باربری سوخت می شود، تا آنها هم مانند پدرانشان آینده ای تاریک، با انواع بیماری ها از جمله دیسک کمر داشته باشند . هر صبح کارشان است یک فصل جر و بحث برای بردن بار بیشتر، اما برای تقی این کار دیگر عادی شده. وقتی چرخ های گاری روی سنگفرش قیصریه می لغزد، تقی، به آخرین خاطره هایش رجوع می کند، خاطراتی که به دعوا و کتک کاری و جنگ بیشتر شبیه است:« اینجا باربر زیاد است. رقابت هم بیشتر. به امید کار آمدیم شدیم باربر. باید پیه همه چیز را به دلت بمالی. درس خواندن را رها کردم و آمدم اینجا. دانشجوی سال دوم بودم، دانشگاه آزاد، رشته فلسفه، خیلی ها گفتند این رشته شغل ندارد. ولش کردم. زیر بار هزینه ها کمرم خم شده بود. نه بابای پولدار داشتم. نه ننه متمول. حالا شدیم باربر. از صبح تا شب کارمان شده حمالی در بازار. بعد از یکی دو سال هم باید پول زحمتکشی را بدهیم بابت دیسک کمر و درد زانو.» لفظ قلم حرف می زند و این را مدیون نوشتن و خواندن های شبانه اش است.
به غیر از او جوان های دیگری هم هستند که بعضی هایشان لهجه کشورهای همسایه را با خود یدک می کشند. یا بعضی دیگر که می توانی از لهجه شان بفهمی که زاده اطراف اصفهان هستند. روستاییانی که بقچه سفر را به خیال حباب آرزوهایش بسته اند و حالا در گوشه بازار توانسته اند کاری برای خودشان دست و پا کنند.وقتی دست های کبره بسته علی اصغر،به دور میله سرد آهنی گره می شود و صدای گوشخراش چرخ ها در دل بازار جیغ می کشد، خیلی چیزها دستگیرت می شود. آدم هایی که به هزاران امید آمده اند تا اگر زمین نان نداد و بی رحم بود، اینجا در شهر بتوانند نانی بخورند.

به غیر از محسن و چند تای دیگر، بسیاری از جوان هایی که روزگاری برای خود دبدبه و کبکبه ای داشته اند، نمی خواهند نه نامی و نه نشانی از آنها باشد. دردهایشان طوری قد کشیده که دیگر حاضر به حرف زدن هم نیستند و می ترسند که قانون ساده اینجا برایشان دردسر درست کند. آواز دور خبرخبر یکی از باربران به گوش می رسد و جمعیت چسبیده به بازار جابه جا می شوند تا گاری انبوه از بارها راهی برای بیرون آمدن پیدا کند. باربر بین جمعیت گم می شود و تنها رد کج و معوجی جا می ماند روی مسیر روزانه ای که باربرها با آن آشنا هستند.
بین 50 تا 70 هزار تومان به طور میانگین درآمد روزانه هر کارگر است. درآمدی که نه جهیزیه دخترانشان می شود و نه هزینه دانشگاه و مدرسه بچه ها را کفاف می دهد. هر چه می ماند نان بخور و نمیری است که گاهی تا نیمه های ماه هم به شکل قطره چکانی باید مصرف شود تا کم نیاورند، این موضوع با وجود شیوع کرونا هم بدتر شده و بار نیست.
با کاهش 50 درصدی کار باربری ها در بازار اصفهان بعد از شیوع کرونا، میزان درآمدها خیلی کمتر از سال گذشته شده و نبود بیمه و حمایت از قشری که زندگی را دنبال خود می کشند هیچوقت در روی کاغذ مدیران نیامده است .
خیلی هایشان حتی درآمدی برای خرید گاری ندارند و اجاره بهای گاری ها را باید روزانه پرداخت کنند و همین مساله هم بخشی از درآمدشان را می بلعد. اجاره هر گاری چهارچرخه در یک روز معادل 40 هزار تومان و اجاره هر گاری دوچرخه 10 هزار تومان برایشان تمام می شود . بارها زیاد است و دوش کارگران کفاف سنگینی بارها و گز کردن مسیر بازار را نمی دهد و همین نیز بخشی از ماجرای تلخی است که آنها باید بپذیرند:«ما مجبوریم اجاره کنیم. بالاخره با گاری کار سریع‌تر می‌شود و می‌توان درآمد بیشتری داشت، با وجود اینکه اجاره ها به نسبت درآمدمان بیشتر است، اما باید ساخت»

علی می گوید: 40 ساله با ریش و موی جوگندمی و ته ریشی که گودی های صورت لاغرش را پوشانده:« هزینه های زندگی بالا رفته. خیلی از این کارگرها را که می بینی با لیسانس و دیپلم اینجا هستند. کار نیست. باید به همین هم بسازیم. بچه های من سه ماه است که گوشت نخورده اند. مرغ شده 40 هزار تومان. تخم مرغ یه جور دیگر. کلا با این وضع نمی شود زندگی کرد. خیلی ها شانس آوردن توی این شرایط کار دارند».
با اینهمه موسی، راضی است.پیرمردی که جوانیش را توی بازار پیر کرده است و کدخدای بازار به شمار می رود؛همه او را می شناسند. احترام موسی خیلی بیشتر از تازه واردانی است که زمان زیادی نیست در اینجا کار و کاسبی دارند.
برای او باربری نه بن بست است و نه رنج. گرچه خیلی وقت است زانوهایش را روی این کار گذاشته اما به قول خودش همین که می تواند نان حلال به خانه ببرد برایش بس است. پیرمرد سه تا دختر و یک پسر دارد که همه را با همین شغل به خانه بخت فرستاده و پسرش هم دانشجو است. با اینکه کسر شان پسر است که شغل پدر را داشته باشد، اما هر بار کمک حال او هم هست. اینها را بی محابا می گوید و بدون اینکه خم به ابرو بیاورد می گوید:«کار عار نیست.»
غروب شده و بازار شلوغ تر از همیشه است. حتی سرما و کرونا هم نتوانسته جمعیت را کم کند. باربرها همچنان صدایشان توی جمعیت می پیچد و سقف خفته بازار را بیدار می کند…

برای سمیرا اما نام و نشان از خود گرفتن وقتی دردناک می شود که شوهرش 10 سال پیش از داربست سر خورد و افتاد . از همان زمان بود که سمیرا شد مرد خانه. نان آوری که دم عیدها کار و بارش بهتر می شود. فصل بره کشان شرکت های خدماتی برای سمیرا اما آنقدر جذاب نیست، وقتی درد مثل پیچک می افتاد به تمام تنش . استخوان هایش را انگار می خراشد. اما سمیرا کارگری است که به قول خودش تمام روزهایش ختم می شود به شستن و روفتن و تمییزکاری .
هر سال اسفند ماه که می شود، در روزهای پایانی سال و فصل نظافت منازل، خانواده ها با رفتن با استقبال نوروز به تلاش می افتند و بهترین گزینه ای که برخی انتخاب می کنند شرکت های خدماتی است. این شرکت ها که در این روزها برو بیایی برای خودشان پیدا می کنند، خدمات متنوع و متفاوتی دارند، از شستن دیوار و شست و شوی آشپزخانه و جابه جایی اثاث منزل گرفته تا باغبانی. فصل بره کشان این شرکت ها اکنون شروع شده است.
در این میان بهترین گزینه برای رسیدن به این شرکت ها که برخی نام و نشانی هم برای خود پیدا کرده اند، برگه های نیازمندی هایی است که در این روزها شرکت های خدماتی متعددی را معرفی کرده و پیشنهادهای خوبی هم دارند، این موضوع دسترسی به این مراکز را آسان می کند. فقط کافی است با یک تلفن مشخصات و آدرس بدهی. بماند که روزهای شلوغ این شرکت ها باید کارگر مربوطه را از قبل رزرو کنی تا به منزل اعزام شود.
در بیشتر موارد، خدمات نظافتی که این شرکت ها ارائه می دهند؛ شامل شستن درها و دیوارها، حمام و سرویس بهداشتی، تمیز و مرتب کردن وسایل داخل بوفه، کمدها و کابینت ها و شستن و تمیز کردن راه پله، لوسترها و کارهایی از این قبیل است. در این زمینه هم قیمت ها مصوب شده است.
اما گاهی کسانی که از طرف این شرکت ها به منازل می آیند یا در زمینه های مختلف یا ناشی هستند و یا تجربه چندانی در امر خانه تکانی منزل ندارند، کارگرانی که باعث نارضایتی اهل خانه می شوند.
دست های مریم از زور مواد شوینده پوسته پوسته شده، او یک زن خانه دار است از این موضوع راضی نیست، به نظر او این شرکت ها باید آموزش های لازم را به این افراد بدهند تا خانواده ها خیالشان راحت باشد که بابت پولی که می دهند، خدمات دریافت می کنند. او روزهای کرونا را مثال می زند و مشکلاتی که برای تمییزکاران وجود دارد. مشکلاتی که حالا گریبان بسیاری را گرفته است.
برخلاف او زهرا، که تازه ازدواج کرده از خدمات رسانی این شرکت ها راضی است. به نظر من به این علت که خدمات رسانی این شرکت ها تقسیم شده است و مردان معمولا برای شستن دیوارها و راهرو و پله ها اعزام می شوند و زنان برای کارهای ظریف تر مثل آشپزخانه و اتاق ها گمارده می شوند، کار بسیار درستی است و من هر ساله از شرکتی که خدمات می گیرم راضی هستم.
نادری از جمله مدیران یکی از این شرکت ها است و در باره این موضوع می گوید: اکنون با زمان های قبل تقاوت بسیاری پیدا کرده است، مردم ترجیح می دهند که خانه هایشان را با تمییز کار نظافت کنند و این موضوع سر ما را در شب های عید شلوغ تر کرده است.
وی با تاکید بر اینکه ما هیچگونه مسئولیتی در قبال افرادی که از میدان ها یا کنار خیابان به برای تمییزکاری به منازل می آیند نداریم ادامه می دهد: اگر مردم می خواهند با اطمینان و اعتماد کامل افراد را به منازلشان بیاورند، باید از شرکت های خدماتی کمک بگیرند، چون این شرکت ها با شرایط مناسب اقدام به استخدام این افراد می کند.
نادری درباره موضوع آموزش به افرادی که برای تمیز کردن و نظافت منازل اعزم می شوند نیز می گوید: ما برای هر چند نفر کارگر نظافت کار یک سرکارگر داریم که ساختمان های نوساز را کنترات می کنند و آموزش های لازم را به آنها می دهند و هر بار که آنها به ساختمان می روند، یک آموزش خاص را می بینند.
وی با اعلام اینکه برای انجام این امور قیمت های مصوب صنفی وجود دارد، اما با توجه به تناسب کار و ساعت های اضافه مبلغ بیشتری گرفته می شود ادامه می دهد: کارگران نظافتی برای ارائه خدمات منزل و ورودی که 4 ساعت کار را شامل می شود، ساعتی 25 هزار تومان دریافت می کنند و به ازای هر ساعت هم اضافه تر می گیرند.
نادری اضافه می کند: این که منزل در کدام نقطه شهر قرار دارد، تاثیری در ارائه قیمت ها ندارد، اما برخی دیگر از شرکت های خدماتی اگر نزدیک منازل نباشند مبلغی را هم برای فاصله می گیرند و این هزینه اضافی به نسبت دور یا نزدیک بودن مسیر کم یا زیاد می شود.

وی در مورد مسائل مربوط به ناهار برای خدمتکاران که به عهده خودشان است و یا صاحب منزل هم می گوید: این موضوع بستگی به ساعات کار این افراد دارد و اگر از صبح تا ساعت 2 و 3 طول کشید بنا به توافق طرفین است.
وی با اعلام اینکه قیمت هایی که شرکت های خدمات نظافتی ارائه می کنند، قیمت های مصوب اتحادیه این صنف است و اگر شرکتی قیمتی پایین تر ارائه می دهد به دلیل آن است که مجوز نداشته و برای جلب مشتری قیمت شکنی می کند تاکید می کند: در برخی موارد مشتریان ممکن است شاکی باشند و یا از کار کارگر فرستاده شده راضی نباشند، در این صورت است که صاحبان منزل می توانند با تماس با شرکت جریان را به ما اطلاع بدهند تا ما هم نیروی دیگری را اعزام کنیم.